Lojistik sözlüğü: faturadaki her terim Faturadaki her kelime.

Sevkiyat belgelerinde ve faturalarda geçen 81 terim; her biri tek paragrafta, İngilizce karşılığıyla ve varsa ayrıntılı bilgi sayfasına bağlantıyla. Tanımlar genel kabul görmüş anlamı verir; sözleşmenizdeki tanım farklıysa sözleşme geçerlidir. Tarife ve tutar yazmıyoruz.

  • 81 terim
  • İngilizce karşılığıyla
  • Tarife ve tutar yok

81 terim

A

Akreditif Documentary credit (letter of credit)
Akreditif, bankanın belirlenen belgelerin uygun ibrazı karşılığında ödeme yapma taahhüdüdür. Banka malla değil belgeyle ilgilenir; konşimento tipi ve "on board" kaydı bu yüzden ödemeyi belirler. UCP 600 kurallarına tabidir. İlgili sayfa →
Aktarma (transshipment) Transshipment
Aktarma, yükün ara limanda bir gemiden başka bir gemiye alınmasıdır. Doğrudan seferi olmayan hatlarda kaçınılmazdır; her aktarma transit süresine bekleme ve elleçleme riski ekler.
All-in navlun All-in rate
All-in navlun, temel navlun ile belirli surşarjların tek fiyatta toplandığı tekliftir. Standart bir tanımı yoktur; hangi kalemlerin dahil olduğu taşıyıcıya ve forwarder'a göre değişir, bu yüzden kapsamı yazılı sorulur. İlgili sayfa →
Antrepo Bonded warehouse
Antrepo, eşyanın ithalat vergileri ödenmeden gümrük gözetimi altında depolandığı yerdir. Eşya antrepodayken satılabilir, elleçlenebilir veya yeniden ihraç edilebilir; vergi ancak serbest dolaşıma giriş beyanıyla doğar.
Ardiye Storage (terminal storage)
Ardiye, konteynerin terminal sahasında beklemesi için liman veya terminal işletmesinin aldığı depolama ücretidir. Demurajdan farklı bir tarafa ödenir ve ayrı bir sayacı vardır; iki ücret aynı günler için birlikte doğabilir. İlgili sayfa →
ATA / ATD ATA / ATD
ATA (Actual Time of Arrival) gerçek varış, ATD (Actual Time of Departure) gerçek kalkış zamanıdır. ETA/ETD tahmindir; sayaçlar ve teslim planı gerçekleşen zamana göre işler.
A.TR dolaşım belgesi A.TR movement certificate
A.TR, Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliği kapsamında sanayi ürünlerinin serbest dolaşımda olduğunu kanıtlayan belgedir. Menşe belgesi değildir; üçüncü ülke menşeli ürüne anti-damping vergisi A.TR'ye rağmen uygulanabilir. İlgili sayfa →

B

BAF BAF (Bunker Adjustment Factor)
BAF (Bunker Adjustment Factor), yakıt fiyatındaki değişimi navluna yansıtan surşarjdır. Taşıyıcının tek taraflı yayımladığı tarifeye dayanır; uluslararası düzenleyici tanımı yoktur. İlgili sayfa →
Blok tren Block train
Blok tren, tek bir yükleyici veya forwarder için tek çıkıştan tek varışa, ara istasyonda vagon ayrılmadan giden tam trendir. Hacimli ve düzenli yükte karayoluna göre öngörülebilir takvim sağlar. İlgili sayfa →
Booking (rezervasyon) Booking
Booking, taşıyıcıdan gemi yeri ve ekipman ayırtma işlemidir. Booking teyidinde konteyner alım yeri, gate-in, evrak ve VGM cut-off tarihleri yazar; bu tarihler kaçırılırsa yük bir sonraki gemiye kalır.

C

CAF CAF (Currency Adjustment Factor)
CAF (Currency Adjustment Factor), döviz kuru değişimini navluna yansıtan surşarjdır. BAF gibi taşıyıcı tarifesine bağlıdır ve tek taraflı değiştirilebilir. İlgili sayfa →
CBM (metreküp) CBM (cubic metre)
CBM, yükün hacmini metreküp cinsinden ifade eder; en × boy × yükseklik ile hesaplanır. Parsiyel deniz ve kara taşımasında navlun çoğu zaman ağırlık ile hacimden büyüğüne göre alınır. İlgili sayfa →
CFS CFS (Container Freight Station)
CFS (Container Freight Station), parsiyel (LCL) yüklerin konteynere doldurulduğu ve varışta boşaltıldığı tesistir. LCL yükte teslim ve tesellüm noktası CFS'tir; ücretleri THC'den ayrı doğar.
CIC CIC (Container Imbalance Charge)
CIC (Container Imbalance Charge), belirli yönlerde biriken boş konteynerlerin geri taşınma maliyetini yansıtan surşarjdır. Hatta ve yöne göre uygulanır. İlgili sayfa →
CMR CMR
CMR, uluslararası karayolu taşıma sözleşmelerini düzenleyen 1956 tarihli konvansiyondur; aynı adla anılan CMR belgesi ise bu taşımanın senedidir. Malı temsil etmez; taşıyıcı sorumluluğunun sınırları konvansiyonda yazar. İlgili sayfa →
Cut-off Cut-off
Cut-off, konteynerin, konşimento talimatının veya VGM beyanının taşıyıcıya en geç teslim edileceği zamandır. Her biri ayrı bir cut-off'tur; biri kaçırıldığında yük gemiden düşer ve demuraj riski başlar. İlgili sayfa →
CY CY (Container Yard)
CY (Container Yard), dolu ve boş konteynerlerin teslim alındığı ve verildiği terminal sahasıdır. FCL yükte teslim noktası CY'dir; "CY/CY" terimi sevkiyatın iki ucunda da konteyner sahasında teslimi anlatır.

Ç

Çeki listesi Packing list
Çeki listesi, sevkiyattaki her kolinin içeriğini, adedini, brüt ve net ağırlığını ve ölçülerini gösteren belgedir. Gümrük muayenesinde, sigorta hasarında ve yükleme planında faturadan daha çok kullanılır.

D

Dahilde işleme rejimi Inward processing
Dahilde işleme rejimi, ihraç edilecek ürünün üretiminde kullanılacak girdilerin ithalat vergileri ödenmeden veya teminatla Türkiye'ye girmesine izin veren gümrük rejimidir. Taahhüt kapatılmazsa vergiler faiziyle doğar. İlgili sayfa →
Dara Tare
Dara, boş konteynerin kendi ağırlığıdır ve konteynerin kapısındaki plakada yazar. Azami yük (payload) bruttan daranın çıkarılmasıyla bulunur; VGM beyanı yük artı darayı kapsar. İlgili sayfa →
Demuraj Demurrage
Demuraj, serbest zaman dolduktan sonra dolu konteynerin terminalde kalmaya devam etmesi için taşıyıcının aldığı günlük ücrettir. Terminalden çıkışla durur; ardiye ile karıştırılmamalıdır; o terminale ödenir. İlgili sayfa →
Detention Detention
Detention, konteynerin terminal dışında (alıcının tesisinde veya yolda) serbest zamanı aşarak tutulması için taşıyıcının aldığı günlük ücrettir. Boş konteynerin depoya iadesiyle durur. İlgili sayfa →
Dunnage (dolgu) Dunnage
Dunnage, yükün taşıma sırasında kaymasını ve birbirine çarpmasını önlemek için boşluklara konan ahşap, hava yastığı veya köpük gibi dolgu malzemesidir. Yer kaplar ve kapasite hesabından düşer. İlgili sayfa →

E

EIR EIR (Equipment Interchange Receipt)
EIR (Equipment Interchange Receipt), konteynerin terminal, depo veya nakliyeci arasında el değiştirdiği anda düzenlenen teslim-tesellüm tutanağıdır. Üzerindeki hasar kaydı, sonradan çıkan hasar faturasının tek karşı delilidir.
EORI numarası EORI number
EORI, Avrupa Birliği'nde gümrük işlemi yapan her ekonomik operatörün kayıt ve kimlik numarasıdır. AB'ye ithalatta alıcının, AB'den ihracatta göndericinin EORI numarası beyannamede zorunludur.
ETA / ETD ETA / ETD
ETA (Estimated Time of Arrival) tahmini varış, ETD (Estimated Time of Departure) tahmini kalkış zamanıdır. Taşıyıcının programına dayanır ve bağlayıcı değildir; sayaçlar tahmine göre değil gerçekleşen tarihe göre işler.
ETS surşarjı ETS surcharge
ETS surşarjı, AB Emisyon Ticaret Sistemi kapsamındaki seferlerde taşıyıcının satın aldığı emisyon tahsisatı maliyetinin konteyner başına yansıtılmasıdır. 2026'dan itibaren emisyonların %100'ü ve metan ile diazot monoksit (N₂O) kapsamdadır. İlgili sayfa →
EUR-MED EUR-MED
EUR-MED, Pan-Avrupa-Akdeniz menşe kümülasyonu sisteminde, birden çok anlaşma ülkesinden girdi içeren ürünlerin tercihli menşeini ispatlayan belgedir. Kümülasyonun uygulandığı ülkeler arasında EUR.1'in yerini alır. İlgili sayfa →
EUR.1 dolaşım sertifikası EUR.1 movement certificate
EUR.1, serbest ticaret anlaşması yapılan ülkelerle ticarette tercihli menşei ispatlayan belgedir. A.TR'nin aksine menşe kanıtıdır; tarım ürünleri ve AKÇT kapsamındaki ürünlerde AB ile ticarette de kullanılır. İlgili sayfa →

F

FCL / LCL FCL / LCL
FCL (Full Container Load) tek yükleyicinin tüm konteyneri kullandığı, LCL (Less than Container Load) birden çok yükleyicinin yükünün bir konteynerde birleştirildiği taşımadır. LCL'de navlun hacim veya ağırlığa göre alınır, teslim CFS'te yapılır. İlgili sayfa →
FCR FCR (Forwarder's Certificate of Receipt)
FCR (Forwarder's Certificate of Receipt), forwarder'ın malı belirli bir alıcıya sevk edilmek üzere teslim aldığını gösteren FIATA belgesidir. Malı temsil etmez ve ciro edilemez. FIATA'ya göre öncelikle EXW satışta, satıcının yükümlülüğünü yerine getirdiğini alıcıya göstermek için kullanılır.
Feeder Feeder
Feeder, ana hat gemilerinin uğramadığı limanlar ile aktarma limanı arasında konteyner taşıyan küçük gemi veya hizmettir. Feeder bağlantısı transit süresine bir aktarma ve bekleme ekler.
FIATA FBL FIATA FBL
FIATA FBL, taşıma işleri organizatörünün düzenlediği ciro edilebilir çok modlu konşimentodur. Düzenleyen forwarder taşımanın tamamından sorumluluk üstlenir; formları ulusal birlikler dağıtır ve seri numaralarını kaydeder, firmalar kendileri çoğaltamaz. 2022'den beri dijital sürümü (eFBL) de var. İlgili sayfa →
Flat rack / Open top Flat rack / Open top
Flat rack yan duvarları ve tavanı olmayan, open top ise tavanı branda olan özel konteynerlerdir. Gabari dışı ve vinçle yüklenen ağır parçalar için kullanılır; ek surşarj ve terminal planı gerektirir. İlgili sayfa →
Freight prepaid / collect Freight prepaid / collect
Freight prepaid, navlunun çıkışta gönderici tarafından; freight collect, varışta alıcı tarafından ödendiğini gösteren konşimento kaydıdır. Kayıt yalnızca navlunu kapsar; varış THC ve yerel masraflar ayrıca sorulmalıdır. İlgili sayfa →
FuelEU Maritime FuelEU Maritime
FuelEU Maritime, (AB) 2023/1805 sayılı Tüzük ile getirilen ve 1 Ocak 2025'ten beri uygulanan AB kuralıdır. 5.000 gros tonun üzerindeki gemilerde kullanılan enerjinin sera gazı yoğunluğuna sınır koyar: 2025'ten itibaren 2020 referans değerinin %2 altında olmalıdır. AB limanları arasında ve rıhtımda kullanılan enerjinin tamamını, AB dışı bir limana giden ya da oradan gelen seferlerde yarısını kapsar. Taşıyıcılar bu maliyeti kimi ayrı bir FuelEU kalemiyle, kimi ETS ile birlikte tek bir emisyon surşarjı içinde yansıtır. İlgili sayfa →

G

Gate-in / Gate-out Gate-in / Gate-out
Gate-in konteynerin terminal kapısından girişi, gate-out çıkışıdır. İhracatta gate-in cut-off'a yetişmeyi, ithalatta gate-out demurajın durmasını ve detention'ın başlamasını belirleyen olaydır. İlgili sayfa →
GRI GRI (General Rate Increase)
GRI (General Rate Increase), taşıyıcının belirli bir tarihten itibaren uyguladığı genel navlun artışıdır. Kabul edilmiş ama henüz yüklenmemiş booking yeni tarifeye tabi olabilir; teklif geçerliliği yükleme tarihine göre okunmalıdır. İlgili sayfa →
GTİP HS code / Turkish tariff position (GTİP)
GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), Türk gümrük tarifesinde eşyayı sınıflandıran 12 haneli koddur. İlk 6 hanesi uluslararası Armonize Sistem (HS) ile ortaktır; vergi oranı, belge yükümlülüğü ve tercihli tarife bu koda bağlıdır.
Gümrük beyannamesi Customs declaration
Gümrük beyannamesi, eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması için verilen resmî beyandır. GTİP, kıymet, menşe, teslim şekli ve belge bilgilerini içerir; yanlış beyan ceza ve gecikme doğurur. İlgili sayfa →
Gümrük kıymeti Customs value
Gümrük kıymeti, ithalat vergilerinin hesaplandığı matrahtır. Türkiye'de giriş yerine kadar navlun ve sigorta kıymete dahildir. Giriş yeri taşıma moduna göre değişir: Gümrük Yönetmeliği'ne göre denizyolunda Türkiye'deki boşaltma limanı (belgeyle aktarma limanı), karayolu ve demiryolunda ilk varılan hudut gümrüğü; havayolunda Bakanlığın açıklamasına göre eşyanın boşaltıldığı havalimanı gümrüğü. Bu yüzden teslim şekli, beyan edilecek kıymeti doğrudan belirler. İlgili sayfa →

H

Hacim ağırlığı Volumetric weight
Hacim ağırlığı, yükün hacminin bir bölen katsayısıyla kilograma çevrilmiş hâlidir. Hava kargoda bölen 6.000 cm³/kg'dır; karayolunda evrensel katsayı yoktur. Navlun, brüt ile hacim ağırlığından büyüğüne göre alınır. İlgili sayfa →
Hava konşimentosu (AWB) Air waybill (AWB)
Hava konşimentosu (AWB), havayolu taşıma sözleşmesinin belgesidir. Malı temsil etmez ve ciro edilemez; teslim, alıcının kimlik ispatıyla yapılır. Taşıyıcının MAWB'ı ile forwarder'ın HAWB'ı ayrı belgelerdir. İlgili sayfa →
High cube (HC) High cube (HC)
High cube, standart konteynerden 30 cm daha yüksek (dış yükseklik 2.896 mm) konteynerdir. Taban ölçüleri aynı olduğu için tek katta palet sayısı değişmez; avantajı çift kat istifte ortaya çıkar. İlgili sayfa →
House / Master konşimento House / Master bill of lading
Master konşimento taşıyıcı ile forwarder arasında, house konşimento forwarder ile müşterisi arasında düzenlenir. Alıcı malı house konşimentoyla forwarder'ın acentesinden, forwarder ise master ile taşıyıcıdan alır; ikisi karıştırılırsa teslim durur. İlgili sayfa →

I

IMDG Kodu IMDG Code
IMDG Kodu, tehlikeli yüklerin denizyoluyla taşınmasını düzenleyen IMO kurallarıdır. Her tehlikeli madde bir UN numarası ve sınıfla tanımlanır; ambalaj, etiket, ayrıştırma ve beyan bu koda göre yapılır. İlgili sayfa →
Incoterms® Incoterms®
Incoterms®, ICC'nin yayımladığı ve satıcı ile alıcı arasında teslim yeri, risk devri ve masraf paylaşımını tanımlayan on bir kuraldır. Yürürlükteki sürüm 2020'dir; mülkiyetin geçişini ve ödemeyi düzenlemez. İlgili sayfa →
ISPS ISPS
ISPS (International Ship and Port Facility Security Code), gemi ve liman tesislerinin güvenlik önlemlerini düzenleyen IMO kodudur. Uygulama maliyeti, taşıyıcı veya terminal tarafından ISPS surşarjı olarak yansıtılır. İlgili sayfa →

İ

İntermodal / Multimodal Intermodal / Multimodal
İntermodal taşıma, yükün aynı yük biriminde (konteyner, treyler) elleçlenmeden birden çok modla taşınmasıdır; multimodal ise tek sözleşme altında birden çok modla taşımadır. İkisi çoğu zaman aynı sevkiyatta birlikte kullanılır. İlgili sayfa →

K

Konşimento Bill of lading
Konşimento, taşıyıcının malı teslim aldığını ve taşıma sözleşmesini belgeleyen, aynı zamanda malı temsil eden kıymetli evraktır. Emre yazılıysa ciroyla devredilir; varışta mal ancak orijinal ibrazıyla teslim edilir. İlgili sayfa →
Konteyner numarası (ISO 6346) Container number (ISO 6346)
Konteyner numarası, ISO 6346'ya göre üç harflik sahip kodu, bir kategori harfi (çoğunlukla U), altı haneli seri numarası ve bir kontrol hanesinden oluşur. Kontrol hanesi yazım hatalarını yakalar; tutmuyorsa numara yanlıştır. İlgili sayfa →

L

Lashing (bağlama) Lashing
Lashing, yükün konteyner veya araç içinde kayış, zincir veya halatla sabitlenmesidir. Denizde CTU Kodu, karayolunda EN 12195 bağlama kurallarını verir; yetersiz bağlama hasarda sigortacının ilk itirazıdır. İlgili sayfa →
LDM (yükleme metresi) LDM (loading metre)
LDM (loading metre), karayolu aracında bir metre uzunluğunda ve tam araç genişliğinde kaplanan alanı ifade eder. Parsiyel karayolu fiyatlaması çoğu zaman LDM üzerinden yapılır; istiflenemeyen yük tam LDM sayılır. İlgili sayfa →
LSS LSS (Low Sulphur Surcharge)
LSS (Low Sulphur Surcharge), düşük kükürtlü yakıt kullanma zorunluluğunun ek maliyetini yansıtan surşarjdır. Bazı taşıyıcılar bunu BAF içinde, bazıları ayrı kalem olarak gösterir. İlgili sayfa →

M

Menşe şahadetnamesi Certificate of origin
Menşe şahadetnamesi, eşyanın hangi ülkede üretildiğini gösteren, ticaret veya sanayi odası onaylı tercihsiz menşe belgesidir. Tercihli tarife için EUR.1 veya menşe beyanı gerekir; şahadetname tek başına indirim sağlamaz. İlgili sayfa →
Mühür (seal) Seal
Mühür, konteyner kapısına takılan ve numarası konşimentoya yazılan tek kullanımlık kilittir. Varışta mühür numarası belgeyle eşleşmiyorsa veya mühür açılmışsa, hasar ve eksiklik itirazının ilk dayanağı budur. İlgili sayfa →

N

Notify party Notify party
Notify party, konşimentoda geminin varışında bilgilendirilecek taraf olarak yazılan kişidir; çoğu zaman alıcı veya gümrük müşaviridir. Malı teslim alma hakkı vermez; o hak consignee alanına ve konşimento tipine bağlıdır. İlgili sayfa →
NVOCC NVOCC
NVOCC (Non-Vessel Operating Common Carrier), gemi işletmeyen ama kendi konşimentosunu düzenleyerek taşıyıcı sorumluluğu üstlenen taşıma organizatörüdür. Alıcı için muhatap NVOCC'dir; NVOCC de armatörle ayrı sözleşme yapar.

O

OOG (gabari dışı) OOG (out of gauge)
OOG (out of gauge), standart konteynerin iç ölçülerini aşan yüktür. Flat rack veya open top gerektirir; komşu slotları kapattığı için ek navlun ve terminal planı ister. İlgili sayfa →
Ordino Delivery order (ordino)
Ordino, ithalatta konteynerin terminalden kime teslim edileceğini bildiren, acentenin düzenlediği teslim emridir. İşlevi tartışmalı değildir; ayrı ücret olarak tahakkuku Türkiye'de yargı kararlarına konu olmuştur. İlgili sayfa →

P

Parsiyel (groupage) Groupage (consolidation)
Parsiyel, birden çok göndericinin yükünün tek araç veya konteynerde birleştirilerek taşınmasıdır. Navlun hacim, ağırlık veya LDM üzerinden alınır; toplama-dağıtım nedeniyle transit süresi komple yükten uzundur. İlgili sayfa →
PSS PSS (Peak Season Surcharge)
PSS (Peak Season Surcharge), yoğun sezonda talep artışına bağlı olarak taşıyıcının uyguladığı ek ücrettir. Ay içinde yürürlüğe girebilir; sabit fiyat anlaşmalarında surşarjların sabitlenip sabitlenmediğine bakılmalıdır. İlgili sayfa →

R

Reefer Reefer
Reefer, kendi soğutma ünitesi olan ve set edilen sıcaklığı koruyan konteynerdir. Hava dolaşımı için azami istif çizgisi vardır; sıcaklık kaydı (data logger) hasar itirazında delildir ve prize bağlı bekleme ayrıca ücretlendirilir. İlgili sayfa →
RO-RO RO-RO
RO-RO (roll-on/roll-off), treyler ve araçların rampadan sürülerek gemiye yüklendiği taşımadır. Türkiye–Avrupa karayolu sevkiyatında, sürücülü veya sürücüsüz treylerle intermodal bağlantının parçasıdır. İlgili sayfa →

S

Sea waybill Sea waybill
Sea waybill, malı temsil etmeyen deniz taşıma belgesidir; teslim orijinal ibrazıyla değil alıcının kimlik ispatıyla yapılır. Ödeme güvencesi olan ilişkilerde belge beklemesini ve demuraj riskini ortadan kaldırır. İlgili sayfa →
Serbest bölge Free zone
Serbest bölge, gümrük hattı dışında sayılan ve eşyanın vergisiz girip işlenebildiği, depolanabildiği alandır. Serbest bölgeden Türkiye'ye satış ithalat sayılır ve beyanname ister.
Serbest zaman (free time) Free time
Serbest zaman, demuraj veya detention sayacı başlamadan önce konteynerin ücretsiz kullanılabildiği gün sayısıdır. Taşıyıcıya, hatta, yöne ve sözleşmeye göre değişir; takvim günü mü iş günü mü sayıldığı tarifede yazar. İlgili sayfa →
Shipping instruction (SI) Shipping instruction (SI)
Shipping instruction, konşimentonun nasıl düzenleneceğini (shipper, consignee, notify, mal tanımı, işaretler) taşıyıcıya bildiren talimattır. Kendi cut-off'u vardır; geç veya hatalı SI düzeltme ücreti ve gecikme doğurur. İlgili sayfa →
Spot / sözleşmeli navlun Spot / contract rate
Spot navlun tek sevkiyat için o günkü piyasa fiyatı, sözleşmeli navlun belirli süre ve hacim için önceden bağlanan fiyattır. Sözleşmeli fiyatta hangi surşarjların sabitlendiği kalem kalem yazılmalıdır; aksi hâlde fiyat sabit değildir. İlgili sayfa →
Surrender B/L Surrender B/L
Surrender, orijinal konşimentonun yükleme limanında taşıyıcıya geri verilmesi ve varışta malın belgesiz teslim edilmesidir. Telex release ile aynı sonucu verir; ödeme güvencesi olmadan kullanılmamalıdır. İlgili sayfa →

T

TARIC TARIC
TARIC, Avrupa Birliği'nin entegre gümrük tarifesidir; CN kodunun üzerine iki hane ekleyerek vergi oranı, kota, anti-damping ve belge yükümlülüklerini gösterir. AB'ye ihracatta ithalatçının karşılaşacağı yükümlülükler buradan okunur.
Taşıma işleri organizatörü (forwarder) Freight forwarder
Taşıma işleri organizatörü, müşterisi adına taşımayı planlayan, taşıyıcıyla sözleşme yapan ve evrak, gümrük, depolama gibi yan hizmetleri örgütleyen firmadır. Türkiye'de faaliyet TİO yetki belgesine bağlıdır. İlgili sayfa →
Telex release Telex release
Telex release, orijinal konşimentonun yükleme limanında taşıyıcıya teslim edilmesi üzerine taşıyıcının varış acentesine gönderdiği elektronik salım bildirimidir. Belge kuryesini ortadan kaldırır; salım verilmiş olsa da teslim için ordino gerekir. İlgili sayfa →
TEU / FEU TEU / FEU
TEU (twenty-foot equivalent unit) 20'lik, FEU (forty-foot equivalent unit) 40'lık konteyner eşdeğeridir; bir FEU iki TEU sayılır. Gemi kapasitesi ve liman istatistikleri TEU ile verilir; navlun ise konteyner tipine göre ayrı fiyatlanır. İlgili sayfa →
THC THC (Terminal Handling Charge)
THC (Terminal Handling Charge), konteynerin terminalde elleçlenmesinin (vinç, saha içi hareket, yükleme-boşaltma) ücretidir. Kalkışta OTHC, varışta DTHC olarak ayrı doğar; C kurallarında varış THC'sinin navluna dahil olup olmadığı en sık tartışma konusudur. İlgili sayfa →
TIR Karnesi TIR Carnet
TIR Karnesi, TIR Sözleşmesi kapsamında mühürlü araçla yapılan uluslararası karayolu transitinde gümrük vergilerinin teminatı yerine geçen belgedir. Ara ülkelerde gümrük muayenesi ve teminat yatırılması gerekmez. İlgili sayfa →
Transit süresi Transit time
Transit süresi, yükün çıkış noktasından varış noktasına ulaşması için geçen süredir. Taşıyıcı programında liman-liman verilir; kapıdan kapıya süre, gümrük ve iç taşıma eklenince uzar. Tahmindir, taahhüt değildir.
T1 / T2 (NCTS) T1 / T2 (NCTS)
T1 ve T2, AB ve ortak transit ülkeleri arasında NCTS sisteminde verilen transit beyanlarıdır. T1 Birlik dışı eşya, T2 Birlik eşyası içindir; Türkiye ortak transit sözleşmesine taraftır ve Türkiye'de serbest dolaşımdaki eşya AB'ye T1 ile gider. İlgili sayfa →

Ü

Ücrete esas ağırlık Chargeable weight
Ücrete esas ağırlık, navlunun hesaplandığı ağırlıktır: brüt ağırlık ile hacim ağırlığından büyük olanı. Hava kargoda IATA yuvarlama kuralları uygulanır; kara ve LCL'de katsayı taşıyıcıya göre değişir. İlgili sayfa →

V

VGM VGM (Verified Gross Mass)
VGM (Verified Gross Mass), SOLAS gereği yüklü konteynerin yük artı dara olarak doğrulanmış brüt ağırlığıdır. Yükleyici beyan eder; VGM cut-off'una kadar bildirilmezse konteyner gemiye alınmaz. İlgili sayfa →

Y

Yük sigortası Cargo insurance
Yük sigortası, taşıma sırasında mala gelen hasar ve kaybı karşılayan poliçedir. Teminat düzeyi Institute Cargo Clauses (A), (B) veya (C) ile belirlenir; CIF'in asgarisi (C), CIP'in asgarisi (A)'dır. Taşıyıcının sorumluluk sigortasından farklıdır. İlgili sayfa →

Bu sözlük bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya gümrük müşavirliği tavsiyesi değildir. Dayanaklar: ICC Incoterms® 2020, UCP 600, IMO SOLAS ve IMDG, ISO 6346, FIATA belge standartları, 4458 sayılı Gümrük Kanunu. Bir terimin sizin sözleşmenizdeki anlamı farklıysa sözleşme metni esastır.