İntermodal taşımacılık: Ro-Ro, tren ve tır Yük aynı kalır, araç değişir.
İntermodal taşımacılık, yükün tek bir yükleme biriminde (konteyner, takas kasa ya da dorse) kalarak art arda iki ya da daha fazla taşıma moduyla gitmesidir; mod değişirken yükün kendisine dokunulmaz. Türkiye'den Avrupa'ya kurulan zincirde Ro-Ro gemisi, tren ve tır bir araya gelir. Ayakları tek plan ve tek muhatapla biz organize ederiz; gümrüklemeyi kendi gümrük müşavirimiz yapar.
- 1 yükleme birimi · 2+ mod
- Ro-Ro · tren · tır
- Gümrükleme kendi bünyemizde
Tanım
İntermodal taşımacılık nedir
Tanımlar Eurostat, BM Avrupa Ekonomik Komisyonu ve Uluslararası Ulaştırma Forumu'nun ortak taşımacılık istatistikleri sözlüğünden.
Multimodal
Yükün en az iki farklı taşıma moduyla taşınması. İntermodal bunun özel bir türüdür.
Aynı birim, art arda modlar
Yük aynı intermodal taşıma biriminde kalır; mod değişirken birim elleçlenir, yükün kendisi elleçlenmez. Boş konteynerin ve boş dorsenin dönüşü tanıma girmez, çünkü taşınan yük yoktur.
Konteyner, takas kasa, dorse
İntermodal taşıma birimi konteyner, takas kasa ya da dorsedir. Ro-Ro birimi ise gemiye ya da trene sürülerek veya çekilerek yüklenen tekerlekli ekipmandır: kamyon, römork, dorse.
Çoğu zaman tek sözleşme
Sözlüğe göre uluslararası çok modlu taşıma çoğu zaman taşımanın tamamını düzenleyen tek bir sözleşmeye dayanır. Bunun hukuki sonucu aşağıda, belge ve sorumluluk bölümünde.
Ro-Ro
Ro-Ro taşımacılığı: Türk limanlarından Avrupa'ya
Dorse ya da komple tır gemiye kendi tekerleğiyle girer, kendi tekerleğiyle çıkar. Aşağıdaki hatları yalnız operatörün kendi sayfasından yazıyoruz; sefer sayısı ve süre operatörün beyanıdır, bizim değil.
Sürücülü (refakatli) taşımada komple tır, yani çekici ve dorse, sürücüsüyle birlikte başka bir moda biner; varış limanında aynı tır yola devam eder. Sürücüsüz (refakatsiz) taşımada yalnız dorse ya da konteyner gider; varış limanında onu başka bir çekici alır ya da birim trene geçer. İstatistik sözlüğü bu iki durumu ayrı tanımlar; DFDS'in tarife hesaplayıcısı da araç tipini "dorse" (semi trailer) ve "komple araç" (complete unit) diye ayırır.
Hangisinin uyacağını varış noktası, termin ve Avrupa'daki karayolu ayağı birlikte belirler. Sürücülü seçenekte Avrupa'daki karayolu ayağını aynı tır yapar; o ayağın geçiş belgeleri ayrı bir konudur, bkz. Avrupa'ya tır geçiş belgesi. Sürücüsüz seçenekte varış limanında birimi teslim alacak çekiciyi ya da tren bağlantısını yüklemeden önce organize ederiz.
Komple tır
Çekici, dorse ve sürücü birlikte taşınır; varışta aynı araç devam eder.
Yalnız dorse ya da konteyner
Varış limanında başka bir çekici ya da tren alır.
| Hat | Operatör | Operatörün sayfasında yazan |
|---|---|---|
| Pendik – Trieste | DFDS | Haftada 6 karşılıklı sefer, yaklaşık 64 saat. Dorse, komple ve uzun araç, gabari dışı araç ve her tip konteyner. |
| Mersin – Trieste | DFDS | Haftada 2 kalkış, iki yönde; geçiş yaklaşık 68 saat. |
| Martaş (Marmara Ereğlisi) – Trieste · Martaş – Sète | DFDS | Düzenli sefer; Halkalı, Çerkezköy ve Çorlu çıkışlı yük için. |
| Yalova – Sète | DFDS | Haftada 5 sefer, iki uçtan; yaklaşık 76 saat. Sürücüler Marsilya Havalimanı'na uçakla, oradan Sète limanına servisle gider. |
| İzmir (Alsancak) – Sète | DFDS | Haftada 1 sefer, pazartesi Alsancak'tan. Sète'te her birimi Fransız gümrüğünün onaylı listesindeki bir forwarder temsil etmelidir. |
| Ambarlı · Gemport – Patras – Bari – Trieste | Grimaldi | 2026 broşürü: 4 gemiyle yeni servis; Trieste'den Duisburg–Anvers ve Wels trenleri. |
Sefer sayıları ve süreler operatörün sayfasından alınmıştır, değişebilir; güncel tarifeyi operatör yayımlar. Tabloda sıralama yoktur. Ambarlı, Mersin ve İzmir kendi ekibimizin çalıştığı beş çıkış arasındadır. Pendik, Yalova, Martaş ve Gemport bu beşin dışında kalır: Türkiye'nin diğer limanlarından da çıkış yapabiliyoruz; kendi ekibimizin olmadığı limanda bunu baştan söyleriz.
Ray ve yol
Trenle devam, tırla teslim
Ro-Ro limanından sonra birim trene geçebilir; son ayak yine tırla alıcının kapısına gider. İstanbul'dan Orta Avrupa'ya doğrudan tren de var.
Trende ilk soru, dorsenin vinçle kaldırılıp kaldırılamayacağıdır. Operatör sayfaları bunu hat hat yazar: Trieste–Köln treni vinçle kaldırılabilen dorse ve her tip konteyner alır; vinçle kaldırılamayan dorseyi Trieste–Wels ve Sète–Calais sayfaları ayrıca sayar. Dorsenin tipi, zincirin hangi terminalden geçebileceğini baştan belirler.
Yükleme tarafında fabrikadan Ro-Ro limanına ya da tren terminaline, varış tarafında terminalden alıcıya tır gider. Ayakları tek takvimde hizalamak işin kendisidir. Modların ayrıntısı demiryolu taşımacılığı ve karayolu taşımacılığı sayfalarında.
Kaldırılabilen dorse
Terminalde vinçle vagona alınır; tren seçeneği geniştir.
Kaldırılamayan dorse
Yalnız bunu kabul eden hatlar; yoksa ayak karayoluyla kurulur.
| Hat | İşleten | Kabul edilen birim ve sayfada yazan |
|---|---|---|
| Trieste – Köln | DFDS'in sattığı hat | Vinçle kaldırılabilen dorse, her tip konteyner. |
| Trieste – Wels | Rail Cargo Austria (DFDS satar) | Vinçle kaldırılabilen ve kaldırılamayan dorse, konteyner. |
| Trieste – Bettembourg | CFL (DFDS satar) | Her tip dorse ve konteyner. |
| Sète – Calais | VIIA (DFDS satar) | Vinçle kaldırılabilen ve kaldırılamayan dorse, konteyner. |
| İstanbul – Budapeşte (Kapıkule üzerinden) | Rail Cargo Group | 20, 30, 40 ve 45 ft konteyner, takas kasa, vinçle kaldırılabilen dorse; RID kapsamındaki tehlikeli yük kabul edilir. Haftada 3 kalkış; Viyana, Wels, Ludwigshafen, Duisburg ve Zeebrugge bağlantısı. |
| Halkalı – Dunajská Streda | Metrans | Haftada 2 sefer. |
Tabloda sıralama ve Edolines'ın bu hatlarda sefer yaptığı iddiası yoktur; hat, operatörün sayfasında yazdığı şekliyle verilmiştir.
Belge ve sorumluluk
Tek sözleşme, birden çok mod
Zincir tek fiyat ve tek sözleşmeyle yürüyorsa hangi kuralların uygulanacağını Türk Ticaret Kanunu, CMR ve kullanılan taşıma belgesi birlikte söyler.
Değişik tür araçlarla taşıma
Taşıma tek bir bütün sözleşmeye dayanıyor, farklı türde araçlarla yapılıyor ve her ayak için ayrı sözleşme yapılsaydı en az ikisi farklı hükümlere bağlı olacak idiyse, Kanun'un taşıma hükümleri bütün zincire uygulanır. Uygulanması gereken bir uluslararası sözleşme aksini düzenliyorsa o geçerlidir.
Zararın yeri biliniyorsa
Zarar hangi ayakta doğduysa taşıyıcının sorumluluğu, o ayak için ayrı sözleşme yapılmış olsaydı uygulanacak hükümlere göre belirlenir. Zararın hangi ayakta doğduğunu ispat yükü bunu iddia edene aittir. Bildirim, zararın yeri bilinsin bilinmesin m. 889'a göre yapılır (m. 904).
Ro-Ro'da tır gemideyse
Yük araçtan indirilmeden araç yolun bir kısmında deniz, demiryolu, iç su yolu ya da havayoluyla taşınırsa CMR taşımanın tamamına uygulanır. Kayıp ya da hasar yalnız o öteki modda ve onun yüzünden doğabilecek bir olaydan çıktıysa ve karayolu taşıyıcısının kusuru değilse, sorumluluk o modun kurallarına göre belirlenir. CMR'de araç; motorlu aracı, çekici-dorseyi, römorku ve yarı römorku kapsar (m. 1/2).
Çok modlu taşıma belgesi
FIATA'nın ciro edilebilir çok modlu konşimentosu UNCTAD/ICC kurallarına uygundur. Düzenleyen forwarder taşımanın tamamını yapmayı ya da kendi adına yaptırmayı ve şartlardaki sorumluluğu üstlenir (m. 2.1). Sınır koli başına 666,67 ya da brüt kg başına 2 ÖÇH'den yüksek olanıdır; zincirde deniz ya da iç su yolu yoksa kg başına 8,33 ÖÇH (m. 8.3, 8.5). Zarar belli bir ayakta doğduysa ve o ayağa zorunlu başka bir sınır uygulanacak idiyse o sınır geçerlidir (m. 8.6). Dava süresi 9 ay (m. 17).
Forwarder hangi sıfatla
Taşıma işleri komisyoncusu taşımayı yapmayı değil, taşıtmayı üstlenir. Taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa taşıyıcının hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Ayrıntı: forwarder hukuken kimdir.
Moda göre sorumluluk sınırları taşıyıcı sorumluluk limitleri sayfasında; sınırın üstündeki değeri yalnız yük sigortası karşılar. Teklif alırken hangi taşıma belgesinin düzenleneceğini ve hangi şartların uygulanacağını yazılı sorun.
Operasyonda muhatabınız değişmez. Aktarma pencerelerini biz hizalarız; bir ayak kayarsa haberi siz sormadan veririz.
Teslim şekli
Çok modlu zincirde FCA
Dorse ya da konteyner Ro-Ro veya tren terminalinde teslim ediliyorsa satıcı malı gemiye kendisi yüklemez. ICC'nin ayrımına göre bu, çok modlu kuralların alanıdır.
Incoterms® 2020'de yedi kural her mod ve çok modlu taşıma içindir: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP. FAS, FOB, CFR ve CIF ise satıcının malı bir deniz ya da nehir limanında gemiye yüklediği (FAS'ta geminin yanına koyduğu) taşıma içindir. ICC'ye göre konteynerli yükü gemiye yüklenmeden önce taşıyıcıya teslim eden satıcı için FCA, FOB'dan iyidir.
FCA'da risk, alıcının belirlediği taşıyıcıya teslimde geçer; satıcı yolun ilk kısmı için kendi tırını tutsa bile. Bu yüzden teslim yeri olabildiğince kesin yazılır. Ayrıntı: FOB mu FCA mı ve taşıma moduna göre teslim şekli.
EXW · FCA · CPT · CIP · DAP · DPU · DDP
Çok modlu zincirde kullanılır.
FAS · FOB · CFR · CIF
Satıcının malı gemiye yüklediği deniz ve iç su yolu taşıması için.
Gümrük
Gümrükleme kendi bünyemizde
Gümrük müşavirliği kendi bünyemizde; ihracat beyannamesini ve transit evrakını dosyanın sahibiyle aynı ekip hazırlar, dosya dışarıya devredilmez.
Avrupa'ya giden zincirde transit beyanı ve teminat T1 transit belgesi sayfasında. Hangi belgenin kim tarafından ne zaman hazırlandığı ihracat evrakları sayfasında.
Varış limanının da kuralı olabilir. DFDS'in İzmir–Sète sayfasına göre Sète'te her birimi Fransız gümrüğünün onaylı listesindeki bir forwarder temsil etmelidir. Bu tür şartları yüklemeden önce varış tarafıyla birlikte organize ederiz.
İhracat beyannamesi
GTİP, kıymet ve menşe evrakı kendi müşavirimizde.
Transit
T1 ve NCTS; teminat ve güzergâh.
Liman şartları
Operatörün ve varış gümrüğünün istediği temsil ve evrak.
Ne yaparız
Zinciri biz organize ederiz
Hangi ayağı hangi operatörün taşıyacağı teklifte yazılır. Söz her modda aynı: tek muhatap, mesai içinde aynı gün yazılı teklif, teklifte yazan dışında masraf yok.
Zincir önerisi
Hangi limandan, hangi hatla, trenle mi tırla mı: alternatifleri süre ve maliyetle önünüze koyarız, seçimi birlikte yaparız.
Rezervasyon ve takvim
Ro-Ro, tren ve tır ayakları tek takvimde hizalanır; aktarma pencerelerini biz izleriz.
Gümrükleme
İhracat beyannamesi ve transit evrakı kendi gümrük müşavirimizde.
Tek muhatap
Yüklemeden teslime aynı kişi; sorun çıktığında siz sormadan biz ararız.
Sık sorulanlar
İntermodal ile multimodal aynı şey mi?
Hayır. Multimodal (çok modlu), yükün en az iki modla taşınmasıdır. İntermodal bunun özel bir türüdür: yük aynı konteynerde, takas kasada ya da dorsede kalır ve mod değişirken yükün kendisi elleçlenmez. Tanımlar Eurostat, BM ve ITF'nin ortak sözlüğünden.
Ro-Ro'da sürücülü mü, sürücüsüz mü göndermeliyim?
Sürücülü taşımada komple tır sürücüsüyle birlikte gider ve varışta aynı tır devam eder. Sürücüsüzde yalnız dorse ya da konteyner gider; varışta başka bir çekici ya da tren alır. Hatların kabul ettiği birimler farklıdır; seçimi varış noktası, termin ve Avrupa'daki karayolu ayağıyla birlikte yaparız.
Her dorse trene yüklenebilir mi?
Hayır. Operatör sayfalarına göre Trieste–Köln treni vinçle kaldırılabilen dorse ve konteyner alır; Trieste–Wels ve Sète–Calais vinçle kaldırılamayan dorseyi de alır. Rail Cargo Group'un İstanbul–Budapeşte treni vinçle kaldırılabilen dorse kabul eder. Dorsenin tipi zinciri baştan belirler.
Ro-Ro'da hasar olursa hangi kurallar uygulanır?
Yük tırdan indirilmediyse CMR taşımanın tamamına uygulanır. Hasar yalnız deniz ayağına özgü bir olaydan çıktıysa ve karayolu taşıyıcısının kusuru değilse deniz taşımasının kuralları devreye girer (CMR m. 2). Türk hukukunda da zararın yeri biliniyorsa o ayağın kuralları uygulanır (TTK m. 903).
Sefer sayısı ve süreyi neden operatöre atfen veriyorsunuz?
Çünkü sefer operatörün; tablodaki sayılar onun sayfasında yazan ve değişebilen bilgilerdir. Kendi yükünüz için zinciri, süreyi ve maliyeti teklifte yazılı veririz: mesai içinde aynı gün, dışında ertesi iş günü.
Çok modlu sevkiyatta hangi Incoterms® kuralı?
Her mod ve çok modlu taşıma için yazılmış yedi kuraldan biri. ICC'ye göre konteynerli yükü gemiye yüklenmeden önce taşıyıcıya teslim eden satıcı için FCA, FOB'dan iyidir. Teslim yerini tam adresle yazın; ayrıntı FOB mu FCA mı sayfasında.
Kaynaklar
- Eurostat, BM Avrupa Ekonomik Komisyonu, ITF — Glossary for transport statistics, 5. baskı (2019) G.I-01 intermodal, G.I-02 multimodal, G.I-06 ve G.I-07 sürücülü ve sürücüsüz taşıma, G.II-02 intermodal taşıma birimi, G.II-13 Ro-Ro birimi · ec.europa.eu (PDF) · erişim 30.09.2026
- DFDS — Pendik–Trieste, Mersin–Trieste, Martaş–Trieste, Yalova–Sète, Martaş–Sète, İzmir–Sète hat sayfaları Sefer sayısı, süre, taşınan birimler, sürücülerin uçakla gidişi, Sète temsil şartı; tarife hesaplayıcısında "semi trailer" ve "complete unit" · dfds.com.tr · Mersin · Yalova · İzmir · erişim 30.09.2026
- DFDS — Trieste–Köln, Trieste–Wels, Trieste–Bettembourg, Sète–Calais tren sayfaları İşleten demiryolu şirketi ve kabul edilen birimler · dfds.com.tr · erişim 30.09.2026
- Grimaldi Lines — Short sea lines 2026 broşürü Trieste–Bari–Patras–Ambarlı–Gemport servisi, 4 gemi; Türkiye–Trieste bağlantısıyla Duisburg–Anvers ve Wels trenleri · grimaldi-lines.com (PDF) · erişim 30.09.2026
- Rail Cargo Group — TransFER Budapest–Istanbul Yüklenebilen birimler, RID, haftalık kalkış, Kapıkule güzergâhı, bağlantı noktaları · railcargo.com · erişim 30.09.2026
- Metrans — from Halkali Halkalı–Dunajská Streda, haftalık sefer · metrans.eu · erişim 30.09.2026
- CMR — Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi, BM Antlaşmalar Serisi cilt 399, No. 5742 m. 1/2 (araç tanımı), m. 2 (aracın başka modla taşınması) · treaties.un.org (PDF) · erişim 30.09.2026
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 902 (değişik tür araçlarla taşıma), m. 903 (bilinen zarar yeri), m. 904 (bildirim ve zamanaşımı), m. 917 ve 921 (taşıma işleri komisyoncusu, tek bedel) · mevzuat.gov.tr · erişim 30.09.2026
- FIATA — Documents and Forms FBL: UNCTAD/ICC kurallarına uygunluk, şartlar m. 2.1, 3.1, 8.3, 8.5, 8.6, 17 · fiata.org (PDF) · erişim 30.09.2026
- ICC — Incoterms® 2020, giriş bölümü Paragraf 33 (FCA'da taşıyıcı ve teslim yeri), 42–44 (her mod ve deniz kuralları), 66 (konteynerli yükte FCA) · icc-switzerland.ch (PDF) · erişim 30.09.2026
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; sözleşme, tarife veya kapasite taahhüdü değildir. Hatlar, sefer sayıları, süreler ve kabul edilen birimler operatörlerin kendi sayfalarından alınmıştır ve operatöre aittir; Edolines'ın bu hatlarda sefer yaptığı, belirli bir operatörle sözleşmesi olduğu ya da süre taahhüt ettiği anlamına gelmez. Sıralama ve kıyaslamalı üstünlük iddiası yoktur. Kanun ve sözleşme hükümleri özetlenmiştir; hukuki değerlendirme için metnin kendisine ve bir avukata başvurun.
Değişiklik günlüğü
- Sayfa yayımlandı. Ro-Ro ve tren hatları operatörlerin kendi sayfalarından, tanımlar Eurostat, BM ve ITF sözlüğünden, hukuk TTK, CMR ve FIATA metinlerinden, teslim şekli ICC'nin Incoterms® 2020 girişinden doğrudan okunarak yazıldı. Çeşme–Trieste hattı, operatörün kendi sayfası açılamadığı için yazılmadı.