ISPM 15: επεξεργασία, σήμανση ξύλινης συσκευασίας Εμπόρευμα έτοιμο, παλέτα χωρίς σφραγίδα. Μπορεί να κρατηθεί στην άφιξη.

Τι καλύπτεται και τι εξαιρείται

Το ISPM 15 ρυθμίζει τη συσκευασία από ακατέργαστο ξύλο στο διεθνές εμπόριο και καλύπτει και τα υποστηρίγματα. Το πρότυπο αναφέρει ότι ιδίως τα υποστηρίγματα παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο εξάπλωσης επιβλαβών οργανισμών. Εξαιρούνται (ISPM 15 ενότητα 2.1):

• συσκευασία εξ ολοκλήρου από ξύλο πάχους 6 mm ή λιγότερο,
• συσκευασία εξ ολοκλήρου από επεξεργασμένο ξύλο, όπως κόντρα πλακέ, μοριοσανίδα, OSB ή καπλαμάς που παράγονται με κόλλα, θερμότητα ή πίεση,
• βαρέλια κρασιού και οινοπνευματωδών που θερμαίνονται κατά την κατασκευή,
• κουτιά δώρων για κρασί, πούρα και παρόμοια είδη από ξύλο επεξεργασμένο ώστε να είναι απαλλαγμένο από επιβλαβείς οργανισμούς,
• πριονίδι, ροκανίδια και ξυλόμαλλο,
• ξύλινα στοιχεία μόνιμα στερεωμένα σε φορτηγά οχήματα και κοντέινερ.

Εγκεκριμένες επεξεργασίες

Πώς διαβάζεται η σήμανση

Βάσει του τουρκικού κανονισμού, η σήμανση ISPM 15 περιέχει (Παράρτημα 1):

• το σύμβολο IPPC, μέσα στο έμβλημα του σταχυού,
• ο κωδικός χώρας TR,
• 00-000: ο αριθμός εγκατάστασης που δίνει η επαρχιακή διεύθυνση (τα δύο πρώτα ψηφία είναι ο κωδικός πινακίδων της επαρχίας, τα υπόλοιπα ο αριθμός της εγκατάστασης),
• HT ή DH: η επεξεργασία που εφαρμόστηκε.

Η σήμανση πρέπει να είναι ευανάγνωστη, ανθεκτική και μη μεταφερόμενη· δεν πρέπει να είναι χειρόγραφη, και αποφεύγονται το κόκκινο και το πορτοκαλί επειδή χρησιμοποιούνται στις ετικέτες επικίνδυνων εμπορευμάτων. Τοποθετείται σε τουλάχιστον δύο απέναντι πλευρές της συσκευασίας, και στα υποστηρίγματα ανά μικρά διαστήματα σε όλο το μήκος τους· κανένα άλλο σύμβολο ή στοιχείο δεν μπορεί να μπει μέσα στη σήμανση (Παράρτημα 1· ISPM 15 Παράρτημα 2). Η Τουρκία προβλέπει επίσης χωριστή σήμανση ιχνηλασιμότητας και κωδικό QR· ο κωδικός QR δεν εφαρμόζεται μέχρι να τεθεί σε ισχύ η οδηγία που τον ρυθμίζει (μεταβατικό άρθ. 1/7).

Οι υποχρεώσεις του εξαγωγέα στην Τουρκία

Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ σταδιακά την 1η Ιανουαρίου 2025 και την 1η Ιουλίου 2025 και κατάργησε τον κανονισμό του 2019 (άρθ. 23–24). Μια επιχείρηση που χρησιμοποιεί ξύλινη συσκευασία για εξαγωγές, «χρήστης» κατά τον κανονισμό (άρθ. 15/1):

• αγοράζει συσκευασία μόνο από αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις ή εγγεγραμμένους προμηθευτές του καταλόγου στον ιστότοπο του Υπουργείου· για εξαγωγή δεν μπορεί να αγοραστεί τίποτα από επιχείρηση εκτός καταλόγου (c),
• κατά την παραλαβή, ελέγχει μεταξύ τους την εκτύπωση της θερμικής επεξεργασίας, το τιμολόγιο ή το δελτίο αποστολής και τα στοιχεία πάνω στη συσκευασία, την απορρίπτει αν δεν συμφωνούν και τηρεί τα έγγραφα για δύο χρόνια (a),
• χρησιμοποιεί για τις εξαγωγές τη συσκευασία με την πιο πρόσφατη επεξεργασία (ç) και δεν φυλάει μαζί συσκευασία με και χωρίς σήμανση (d),
• είναι υπεύθυνη να διατηρεί τη συσκευασία σε συνθήκες καραντίνας από την παραλαβή ως την έξοδο του εμπορεύματος από το τουρκικό τελωνείο (e),
• παραμένει υπεύθυνη για τη συμμόρφωση της συσκευασίας με τον κανονισμό ακόμη κι όταν εξάγει μέσω φασονίστα, πράκτορα ή παρόμοιου ενδιάμεσου (f).

Επισκευή και επαναχρησιμοποίηση

Κατά το ISPM 15, συσκευασία στην οποία έχει αντικατασταθεί έως περίπου το ένα τρίτο των στοιχείων της θεωρείται «επισκευασμένη»· κάθε στοιχείο που αντικαθίσταται πρέπει να είναι από επεξεργασμένο ξύλο. Αν έχει αντικατασταθεί περισσότερο από το ένα τρίτο, θεωρείται «ανακατασκευασμένη»: οι παλιές σημάνσεις εξαλείφονται οριστικά και η συσκευασία υφίσταται εκ νέου επεξεργασία και σήμανση (ενότητες 4.3.2–4.3.3).

Στην Τουρκία, ξύλινη συσκευασία που ήρθε με εισαγόμενα εμπορεύματα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εξαγωγή χωρίς νέα επεξεργασία αν δεν έχει επισκευαστεί, η σήμανση είναι ευανάγνωστη, δεν υπάρχουν ίχνη επιβλαβών οργανισμών και στο τιμολόγιο των εισαγόμενων εμπορευμάτων επισυνάπτεται η εκτύπωση της θερμικής επεξεργασίας. Η εκτύπωση αυτή τηρείται για πέντε χρόνια (άρθ. 8/1–2). Συσκευασία με ξένη σήμανση που δεν μπορεί να τεκμηριωθεί έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο εντός Τουρκίας, και στο τιμολόγιο πώλησης γράφεται «δεν προορίζεται για εξαγωγή» (άρθ. 8/2-b-3).

Αν απορριφθεί κατά την άφιξη

Όταν η ξύλινη συσκευασία δεν φέρει σήμανση ή βρεθούν επιβλαβείς οργανισμοί, η φυτοϋγειονομική αρχή της χώρας προορισμού μπορεί να κατακρατήσει την αποστολή όσο αντιμετωπίζεται η κατάσταση· μπορεί να αφαιρέσει το μη συμμορφούμενο υλικό, να το υποβάλει σε επεξεργασία, να το καταστρέψει ή να επιστρέψει την αποστολή (ISPM 15 ενότητα 4.6). Η χώρα εισαγωγής αποφασίζει ποιο μέτρο εφαρμόζεται.

Όταν κάτι πάει στραβά

Τα υποστηρίγματα ξεχνιούνται

Οι παλέτες έχουν σήμανση, αλλά οι σφήνες και οι σανίδες που ασφαλίζουν το φορτίο στο κοντέινερ δεν έχουν υποστεί επεξεργασία. Και τα υποστηρίγματα καλύπτονται από το ISPM 15 και πρέπει να φέρουν σήμανση σε όλο τους το μήκος.

Αγορά παλετών από πωλητή εκτός καταλόγου

Ένας χρήστης που αγοράζει συσκευασία για εξαγωγή από επιχείρηση εκτός του καταλόγου του Υπουργείου θεωρείται βάσει του κανονισμού ότι παραβίασε τους κανόνες καταπολέμησης επιβλαβών οργανισμών (άρθ. 15/1-c).

Εισαγόμενες παλέτες επαναχρησιμοποιούνται χωρίς έγγραφα

Παλέτα με ξένη σήμανση που δεν μπορεί να τεκμηριωθεί με εκτύπωση θερμικής επεξεργασίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο εντός Τουρκίας. Κρατήστε το τιμολόγιο των εισαγόμενων εμπορευμάτων και τη συνημμένη εκτύπωση για πέντε χρόνια.

Οι νέες σανίδες σε επισκευασμένη παλέτα δεν έχουν υποστεί επεξεργασία

Κάθε νέο στοιχείο που χρησιμοποιείται σε επισκευή πρέπει να είναι από επεξεργασμένο ξύλο· αν έχει αντικατασταθεί περισσότερο από το ένα τρίτο, η παλέτα υφίσταται εκ νέου επεξεργασία και σήμανση.