CBAM Türk ihracatçısı için: kim yükümlü, hangi ürünler Karbonun faturası sınırda kesilir.
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) 1 Ocak 2026'da kesin döneme girdi. Yükümlü olan AB'deki ithalatçıdır: yılda 50 tondan fazla CBAM eşyası ithal eden herkes yetkili CBAM beyan sahibi olmak, her yıl 30 Eylül'e kadar beyan vermek ve ürüne gömülü emisyon kadar sertifika teslim etmek zorunda. Sertifikalar Şubat 2027'den itibaren satılacak; ilk beyan 2026 ithalatı için 30 Eylül 2027. Türk ihracatçısı beyan vermez ama tesis düzeyinde emisyon verisini sağlar; veremezse alıcısı Komisyon'un varsayılan değerlerini kullanır ve fark fiyata yansır.
Kim yükümlü, kim değil
CBAM bir ithalat yükümlülüğüdür. Beyanı veren, sertifikayı satın alan ve teslim eden taraf AB'de yerleşik ithalatçı ya da onun adına hareket eden dolaylı gümrük temsilcisidir. Türkiye'deki ihracatçının AB makamlarına karşı doğrudan bir beyan yükümlülüğü yoktur.
Ama ithalatçı beyanı ancak ürüne gömülü emisyon verisiyle verebilir ve bu veri üretim tesisinden çıkar. Bu yüzden CBAM, Türk üretici için bir "veri sağlama" ve "fiyatlama" yükümlülüğü olarak yaşanır: veri eksikse alıcı daha yüksek varsayılan değerlerle beyan verir, maliyet artar ve pazarlık masasına döner.
- Yetkili CBAM beyan sahibi
- Yılda 50 tondan fazla CBAM eşyası ithal eden AB ithalatçısı bu statüyü almak zorunda. DEHSt'e (Almanya yetkili makamı) göre başvuruyu 31 Mart 2026'ya kadar yapanlar karar beklerken ithalata devam edebildi; bu tarihten sonra statüsüz ithalat kısıtlanıyor.
- Dolaylı gümrük temsilcisi
- İthalatçı adına beyan verebilir ve bu durumda CBAM yükümlülüğünü de üstlenir. Türk ihracatçısının DDP satışlarında bu rol kritik: ithalat beyannamesini kim veriyorsa CBAM beyanı da ona bakar.
- Türk üretici / ihracatçı
- Beyan vermez, sertifika almaz. Tesis düzeyinde gömülü emisyonu hesaplar, gerekirse akredite doğrulayıcıya doğrulatır ve alıcısına iletir.
Hangi ürünler kapsamda
Kesin dönemde altı sektör: çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen. Türkiye'nin AB ihracatında en çok demir-çelik ve alüminyum ürünleri etkilenir: sac, profil, boru, tel, bağlantı elemanları ve alüminyum yarı mamuller dahil. Kapsamdaki tam GTİP listesi CBAM Tüzüğü'nün Ek I'indedir; ürününüzün kapsamda olup olmadığını 12 haneli GTİP'inizin AB CN karşılığından teyit edin, sektör adından değil.
| Sektör | Tipik ürünler | 50 ton eşiği |
|---|---|---|
| Demir-çelik | Yassı ve uzun mamuller, borular, tel, vida-cıvata, döküm parçalar | Uygulanır |
| Alüminyum | Külçe, levha, profil, folyo, alüminyum yapı elemanları | Uygulanır |
| Çimento | Klinker, çimento, kalsine kil | Uygulanır |
| Gübre | Amonyak, nitrik asit, üre, azotlu ve karma gübreler | Uygulanır |
| Elektrik | AB'ye ihraç edilen elektrik | Uygulanmaz — ilk ithalattan itibaren yükümlülük |
| Hidrojen | Hidrojen | Uygulanmaz |
Ürün grupları özettir; bağlayıcı liste Tüzük Ek I'deki CN kodlarıdır. Bu sayfada oran, tutar veya emisyon katsayısı verilmez.
50 ton eşiği nasıl işler
Omnibus Tüzüğü (AB) 2025/2083 ile gönderi başına €150 muafiyeti kaldırıldı ve yerine ithalatçı başına, takvim yılı başına 50 ton net kütle eşiği geldi. Eşik demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre için geçerli; elektrik ve hidrojende yükümlülük ilk ithalattan itibaren başlar. Eşiğin altında kalan ithalatçı yetkili beyan sahibi olmak zorunda değil.
İhracatçı için anlamı: küçük AB müşterileriniz eşik altında kalabilir; büyük müşteriniz ise sizin sevkiyatınızla eşiği aşıyorsa yükümlülük doğar ve veriyi sizden ister. Eşik gönderi başına değil, ithalatçının tüm CBAM ithalatının toplamıdır.
Türk üreticiden ne istenir
- Gömülü emisyon: ürünün üretiminde tesiste doğrudan salınan sera gazı (ton CO₂e / ton ürün), Tüzük'ün yöntemine göre hesaplanmış. Kesin dönemde bazı sektörlerde dolaylı emisyonlar (elektrik tüketimi) da hesaba girer.
- Gerçek değer mi, varsayılan değer mi: gerçek değer kullanılıyorsa emisyonlar izlenir, kaydedilir ve akredite doğrulayıcı tarafından doğrulanır; doğrulama raporunun kopyası CBAM beyanıyla birlikte verilir. Veri yoksa Komisyon'un yayımladığı varsayılan değerler kullanılır; doğrulama gerekmez ama değerler çoğu tesis için kendi gerçek emisyonundan yüksektir.
- Tesis kimliği: alıcı, beyanda üretim tesisini ve ülkesini belirtir; üreticinin verilerini CBAM kayıt sistemi üzerinden paylaşması süreci hızlandırır.
- Sözleşme hükmü: veri sağlama süresi, doğrulama masrafı ve sertifika maliyetinin kimde olduğu: bunlar Tüzük'te değil, sizin satış sözleşmenizde yazar.
Emisyon verisini sevkiyattan önce hazır tutun, istenince değil. Alıcı veriyi yıl sonunda değil, ithalat sırasında kayda alır. Verisi hazır üretici, alıcının gözünde varsayılan değerle beyan verilecek üreticiden daha ucuz bir tedarikçidir, fiyat listesi aynı olsa bile.
Teklifi verirken CBAM maliyetini konuşun. DDP satışta ithalat beyannamesini veren taraf CBAM'ı da taşır; FCA/FOB satışta alıcıdadır. Sözleşmede "CBAM sertifika maliyeti alıcıya aittir / fiyata dahildir" cümlesi olmadan Ocak 2027'de sürpriz çıkar.
Takvim ve sertifika fiyatı
- 1 Ocak 2026
- Kesin dönem başladı; geçiş dönemindeki çeyreklik raporlama yerini yıllık beyana bıraktı.
- 31 Mart 2026
- Yetkili beyan sahibi başvurusu için DEHSt'in verdiği tarih; bu tarihe kadar başvuranlar karar beklerken ithalata devam edebildi.
- Şubat 2027
- CBAM sertifikaları merkezi platformdan satışa çıkar; 2026 ithalatı için sertifika bu tarihten sonra alınır.
- 30 Eylül 2027
- 2026 yılı için ilk yıllık CBAM beyanı ve sertifika teslimi. Sonraki yıllarda her 30 Eylül.
Fiyat: sertifika fiyatı AB ETS tahsisat müzayede fiyatına bağlıdır; Komisyon'a göre 2026 için çeyreklik ortalama, 2027'den itibaren haftalık ortalama olarak. Bu sayfada güncel fiyat vermiyoruz; müzayede verisi Avrupa Komisyonu ve EEX yayınlarından izlenir. Ödenmeyen sertifika için Tüzük m.26 gereği ceza uygulanır; tekrarlayan ihlalde yetki iptal edilebilir.
Türkiye ETS'si ve mahsup
CBAM Tüzüğü, menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatının sertifika yükümlülüğünden düşülmesine izin verir. Türkiye'de bu yapının kanuni temeli 7552 sayılı İklim Kanunu'dur; kapsamdaki tesislere sera gazı emisyon izni almaları için süre tanınmıştır.
10.09.2026 güncellemesi: uygulama yönetmeliği yayımlandı. Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m. 41/1). Yönetmelik, 2/7/2025 tarihli ve 7552 sayılı İklim Kanunu ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 792/D maddesine dayanıyor (m. 3/1).
Yönetmeliğin düzenlediği alan iki başlıkta toplanıyor (m. 2/1): EK-1 listesindeki faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması ile doğrulayıcı kuruluşların ve işletmelerin yükümlülükleri; ve Emisyon Ticaret Sisteminin uygulanmasına ilişkin iş ve işlemler.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi, ödenecek bir karbon fiyatının doğduğu anlamına gelmiyor. Geçici m. 1'e göre Emisyon Ticaret Sistemi pilot uygulama dönemiyle başlıyor. Karbon Piyasası Kurulu bu dönemi 3 Eylül 2026'da belirledi (KPK/2026/1): pilot, beş sektörde (elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre) B ve C kategorisi tesislerin 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsıyor; ücretsiz tahsisat oranı kıyas yöntemine göre %100. 2026 sistem yılında bu tesisler yalnızca raporlama yükümlülüğüne tabi; fiyat mekanizması 2027 sistem yılında başlıyor. Yani 24 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye'de 2026 emisyonları için fiilen ödenmiş ve CBAM'dan düşülebilecek bir karbon fiyatı bulunmuyor. Çerçeve kuruldu, fiyat henüz doğmadı.
İhracatçı için pratik sonuç değişmedi ama takvim netleşti: izlenecek eşik artık "kanun çıkar mı" değil, 2027'den itibaren fiyat mekanizmasının nasıl işleyeceği. Tesisiniz pilot kapsamındaysa, ürününüze gömülü emisyonu hesaplıyor olmanız iki işi birden görür: CBAM alıcınıza veri sağlamak ve ulusal sistemde raporlamak. İklim Değişikliği Başkanlığı pilot dönemin usul ve esaslarını 1 Ekim 2026'da yayımladı (alt tesisler, kıyas değerleri, ücretsiz tahsisat, raporlama ve doğrulama); tahsisat teslim yükümlülüğü 2027 emisyonlarıyla başlıyor. İlk izleme metodolojisi planlarının son günü 27 Ocak 2027'ye uzatıldı; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Türkiye ETS piyasasının işletilmesini düzenleyen yönetmeliği 21 Ekim 2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Bu yönetmelik 2026 emisyonları için isteğe bağlı bir "tamamlayıcı tahsisat fiyatı" ihalesi öngörüyor (geçici m. 2); tarihlerini İklim Değişikliği Başkanlığı belirleyecek. Böyle bir ödemenin CBAM'da düşülüp düşülemeyeceği AB tarafının kuralına bağlıdır; bunu ihale açıldığında ayrıca kontrol edeceğiz.
Ne zaman yanlış gider
Veri yok, varsayılan değer uygulandı
Üretici emisyonunu hesaplamamış; alıcı Komisyon'un varsayılan değeriyle beyan verir. Değer gerçek emisyondan yüksek olduğu için sertifika maliyeti artar ve bir sonraki fiyat görüşmesine "CBAM farkı" olarak gelir.
Sözleşme CBAM'ı hiç anmıyor
DDP satılmış; ithalat beyannamesini veren taraf sertifika maliyetini de üstlenmiş oldu. Fiyat 2025 listesinden kalmış, marj 2027'de eriyecek.
"Küçük müşteri, eşik altında" varsayımı
Eşik gönderi başına değil, ithalatçının yıllık toplamıdır. Yılın ikinci yarısında eşik aşılınca alıcı geriye dönük veri ister.
Doğrulama raporu geç kaldı
Gerçek değer kullanılacak ama akredite doğrulayıcı sıraya konmadı; beyan tarihine yetişmeyince alıcı varsayılan değere döner.
Sık sorulanlar
CBAM vergisini kim öder?
Hukuken AB ithalatçısı: sertifikayı o alır, beyanı o verir. Ticari olarak maliyet, teslim şekline ve sözleşmeye göre fiyata yansır. DDP'de fiilen satıcı, FCA/FOB'da alıcı taşır; ikisinde de pazarlık konusudur.
Forwarder olarak siz ne yaparsınız?
Beyan biz vermeyiz; gümrük müşaviri ve ithalatçının işidir. Bizim işimiz sevkiyat evrakında GTİP, net kütle ve üretim tesisi bilgisinin CBAM beyanıyla tutarlı olmasını sağlamak ve AB tarafındaki acentemizle ithalatçının hangi belgeyi ne zaman istediğini önceden öğrenmektir.
Ürünüm kapsamda mı, nasıl anlarım?
Tüzük Ek I'deki CN kodlarıyla. Türk GTİP'inin ilk 8 hanesi AB CN koduna karşılık gelir; listeyi bu koddan kontrol edin. Sektör adı yanıltır: bazı demir-çelik mamulleri kapsamda değildir, bazı bağlantı elemanları kapsamdadır.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu — CBAM definitive regime 01.01.2026 başlangıç, 50 ton eşiği, yetkili beyan sahibi, sektörler, sertifika fiyat mekanizması (2026 çeyreklik, 2027'den haftalık ortalama) · taxation-customs.ec.europa.eu · erişim 05.09.2026
- DEHSt (Almanya Emisyon Ticareti Otoritesi) — CBAM definitive regime from 2026 31.03.2026 başvuru tarihi, 30.09.2027 ilk beyan, Şubat 2027 sertifika satışı, 50 ton eşiğinin net kütle ve takvim yılı esası, gerçek değer için akredite doğrulama, m.26 cezaları · dehst.de · erişim 05.09.2026
- EY — EU adopts CBAM Omnibus Regulation Tüzük (AB) 2025/2083: kabul 08.10.2025, ABRG 17.10.2025, yürürlük 20.10.2025; €150 muafiyetinin kaldırılıp 50 ton eşiğinin gelmesi · ey.com · erişim 05.09.2026
- Resmî Gazete — 7552 sayılı İklim Kanunu (09.07.2025 / 32951) Ulusal ETS'nin kurulması; emisyon izni için üç yıllık süre · resmigazete.gov.tr · erişim 05.09.2026
- Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği RG 27.08.2026 / 33353. Yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m. 41/1); 7552 sayılı İklim Kanunu ve 4 sayılı CBK m. 792/D'ye dayanıyor (m. 3/1). Kapsam: EK-1 faaliyetlerinin izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması (m. 2/1). Emisyon Ticaret Sistemi pilot uygulama dönemiyle başlıyor; pilotun kapsamı ve süresi Karbon Piyasası Kurulunca belirlenecek (geçici m. 1) · mevzuat.gov.tr · erişim 10.09.2026
- İklim Değişikliği Başkanlığı — TR ETS pilot dönemine yönelik Karbon Piyasası Kurulu kararları (KPK/2026/1, 03.09.2026) Pilot 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsar; elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinde B ve C kategorisi tesisler; kıyas yöntemine göre %100 ücretsiz tahsisat; 2026'da yalnız raporlama, fiyat mekanizması 2027'den · iklim.gov.tr · erişim 28.09.2026
- İklim Değişikliği Başkanlığı — TR ETS pilot uygulama dönemine ilişkin usul ve esaslar yayımlandı (01.10.2026) 30.09.2026 tarihli ve 18626 sayılı Olur; alt tesisler, kıyas değerleri, ücretsiz tahsisat, raporlama ve doğrulama; teslim yükümlülüğü ilk kez 2027 emisyonları için · iklim.gov.tr · erişim 24.10.2026
- İklim Değişikliği Başkanlığı — izleme metodolojisi planlarının sunulma süresinin uzatılması (14.10.2026) 13.10.2026 tarihli ve 18814 sayılı Olur; son gün 27.01.2027 (ETS Yönetmeliği geçici m. 3/1) · iklim.gov.tr · erişim 24.10.2026
- Resmî Gazete 21.10.2026 / 33407 — Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Piyasasının İşletilmesine İlişkin Yönetmelik (EPDK) Yayımı tarihinde yürürlük (m. 54); geçici m. 2: 2026 emisyonları için isteğe bağlı tamamlayıcı tahsisat fiyatı · resmigazete.gov.tr · erişim 24.10.2026
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergi veya gümrük müşavirliği tavsiyesi değildir. Bağlayıcı metin Tüzük (AB) 2023/956 ve değişiklikleridir; ulusal yetkili makamların uygulama takvimleri üye ülkeye göre farklılaşabilir. Bu sayfada sertifika fiyatı, emisyon katsayısı veya tutar verilmez.
Değişiklik günlüğü
- Düzeltme: İklim Değişikliği Başkanlığı pilot dönemin usul ve esaslarını 01.10.2026'da yayımladı; bölüm buna göre güncellendi ve yayımlanınca güncelleneceği notu kaldırıldı. İzleme planı süresinin 27.01.2027'ye uzatılması ve EPDK'nın piyasa yönetmeliği (RG 21.10.2026 / 33407) eklendi. Bu yönetmelik 2026 emisyonları için isteğe bağlı bir tamamlayıcı tahsisat fiyatı öngördüğü için mahsup cümlesi 24.10.2026'daki durumla sınırlandı.
- Doğrulama turu: Karbon Piyasası Kurulu'nun 3 Eylül 2026 tarihli pilot dönem kararı (KPK/2026/1) "Türkiye ETS'si ve mahsup" bölümüne eklendi. Sonuç değişmedi: 2026 yalnız raporlama yılı, fiyat mekanizması 2027'de başlıyor; bu yüzden 2026'da CBAM'dan düşülebilecek, Türkiye'de fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı yok.
- Doğrulama turu: Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği'nin 27.08.2026 / 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı tespit edildi ve "Türkiye ETS'si ve mahsup" bölümü yönetmeliğin resmî metni okunarak yeniden yazıldı. Sonuç özde değişmedi ama gerekçesi netleşti: yönetmelik yürürlükte, ancak sistem pilot dönemle başlıyor ve pilotun kapsamı henüz belirlenmediği için CBAM'dan düşülebilecek fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı yok.
- Sayfa yayımlandı. Tarihler Avrupa Komisyonu ve DEHSt sayfalarından, Omnibus Tüzüğü künyesi EY uyarısından doğrulandı. Türkiye ETS mahsubu uygulamaya girince güncellenecek.