Karbonun faturası sınırda kesilir.
AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) 1 Ocak 2026'da kesin döneme girdi. Yükümlü olan AB'deki ithalatçıdır: yılda 50 tondan fazla CBAM eşyası ithal eden herkes yetkili CBAM beyan sahibi olmak, her yıl 30 Eylül'e kadar beyan vermek ve ürüne gömülü emisyon kadar sertifika teslim etmek zorunda. Sertifikalar Şubat 2027'den itibaren satılacak; ilk beyan 2026 ithalatı için 30 Eylül 2027. Türk ihracatçısı beyan vermez ama tesis düzeyinde emisyon verisini sağlar — veremezse alıcısı Komisyon'un varsayılan değerlerini kullanır ve fark fiyata yansır.
Kim yükümlü, kim değil
CBAM bir ithalat yükümlülüğüdür. Beyanı veren, sertifikayı satın alan ve teslim eden taraf AB'de yerleşik ithalatçı — veya onun adına hareket eden dolaylı gümrük temsilcisidir. Türkiye'deki ihracatçının AB makamlarına karşı doğrudan bir beyan yükümlülüğü yoktur.
Ama ithalatçı beyanı ancak ürüne gömülü emisyon verisiyle verebilir ve bu veri üretim tesisinden çıkar. Bu yüzden CBAM, Türk üretici için bir "veri sağlama" ve "fiyatlama" yükümlülüğü olarak yaşanır: veri eksikse alıcı daha yüksek varsayılan değerlerle beyan verir, maliyet artar ve pazarlık masasına döner.
- Yetkili CBAM beyan sahibi
- Yılda 50 tondan fazla CBAM eşyası ithal eden AB ithalatçısı bu statüyü almak zorunda. DEHSt'e (Almanya yetkili makamı) göre başvuruyu 31 Mart 2026'ya kadar yapanlar karar beklerken ithalata devam edebildi; bu tarihten sonra statüsüz ithalat kısıtlanıyor.
- Dolaylı gümrük temsilcisi
- İthalatçı adına beyan verebilir ve bu durumda CBAM yükümlülüğünü de üstlenir. Türk ihracatçısının DDP satışlarında bu rol kritik: ithalat beyannamesini kim veriyorsa CBAM beyanı da ona bakar.
- Türk üretici / ihracatçı
- Beyan vermez, sertifika almaz. Tesis düzeyinde gömülü emisyonu hesaplar, gerekirse akredite doğrulayıcıya doğrulatır ve alıcısına iletir.
Hangi ürünler kapsamda
Kesin dönemde altı sektör: çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen. Türkiye'nin AB ihracatında en çok demir-çelik ve alüminyum ürünleri etkilenir — sac, profil, boru, tel, bağlantı elemanları ve alüminyum yarı mamuller dahil. Kapsamdaki tam GTİP listesi CBAM Tüzüğü'nün Ek I'indedir; ürününüzün kapsamda olup olmadığını 12 haneli GTİP'inizin AB CN karşılığından teyit edin, sektör adından değil.
| Sektör | Tipik ürünler | 50 ton eşiği |
|---|---|---|
| Demir-çelik | Yassı ve uzun mamuller, borular, tel, vida-cıvata, döküm parçalar | Uygulanır |
| Alüminyum | Külçe, levha, profil, folyo, alüminyum yapı elemanları | Uygulanır |
| Çimento | Klinker, çimento, kalsine kil | Uygulanır |
| Gübre | Amonyak, nitrik asit, üre, azotlu ve karma gübreler | Uygulanır |
| Elektrik | AB'ye ihraç edilen elektrik | Uygulanmaz — ilk ithalattan itibaren yükümlülük |
| Hidrojen | Hidrojen | Uygulanmaz |
Ürün grupları özettir; bağlayıcı liste Tüzük Ek I'deki CN kodlarıdır. Bu sayfada oran, tutar veya emisyon katsayısı verilmez.
50 ton eşiği nasıl işler
Omnibus Tüzüğü (AB) 2025/2083 ile gönderi başına €150 muafiyeti kaldırıldı ve yerine ithalatçı başına, takvim yılı başına 50 ton net kütle eşiği geldi. Eşik demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre için geçerli; elektrik ve hidrojende ilk kilogramdan itibaren yükümlülük var. Eşiğin altında kalan ithalatçı yetkili beyan sahibi olmak zorunda değil.
İhracatçı için anlamı: küçük AB müşterileriniz eşik altında kalabilir; büyük müşteriniz ise sizin sevkiyatınızla eşiği aşıyorsa yükümlülük doğar ve veriyi sizden ister. Eşik gönderi başına değil, ithalatçının tüm CBAM ithalatının toplamıdır.
Türk üreticiden ne istenir
- Gömülü emisyon: ürünün üretiminde tesiste doğrudan salınan sera gazı (ton CO₂e / ton ürün) — Tüzük'ün yöntemine göre hesaplanmış. Kesin dönemde bazı sektörlerde dolaylı emisyonlar (elektrik tüketimi) da hesaba girer.
- Gerçek değer mi, varsayılan değer mi: gerçek değer kullanılıyorsa emisyonlar izlenir, kaydedilir ve akredite doğrulayıcı tarafından doğrulanır; doğrulama raporunun kopyası CBAM beyanıyla birlikte verilir. Veri yoksa Komisyon'un yayımladığı varsayılan değerler kullanılır — doğrulama gerekmez ama değerler çoğu tesis için kendi gerçek emisyonundan yüksektir.
- Tesis kimliği: alıcı, beyanda üretim tesisini ve ülkesini belirtir; üreticinin verilerini CBAM kayıt sistemi üzerinden paylaşması süreci hızlandırır.
- Sözleşme hükmü: veri sağlama süresi, doğrulama masrafı ve sertifika maliyetinin kimde olduğu — bunlar Tüzük'te değil, sizin satış sözleşmenizde yazar.
Emisyon verisini sevkiyattan önce hazır tutun, istenince değil. Alıcı veriyi yıl sonunda değil, ithalat sırasında kayda alır. Verisi hazır üretici, alıcının gözünde varsayılan değerle beyan verilecek üreticiden daha ucuz bir tedarikçidir — fiyat listesi aynı olsa bile.
Teklifi verirken CBAM maliyetini konuşun. DDP satışta ithalat beyannamesini veren taraf CBAM'ı da taşır; FCA/FOB satışta alıcıdadır. Sözleşmede "CBAM sertifika maliyeti alıcıya aittir / fiyata dahildir" cümlesi olmadan Ocak 2027'de sürpriz çıkar.
Takvim ve sertifika fiyatı
- 1 Ocak 2026
- Kesin dönem başladı; geçiş dönemindeki çeyreklik raporlama yerini yıllık beyana bıraktı.
- 31 Mart 2026
- Yetkili beyan sahibi başvurusu için DEHSt'in verdiği tarih; bu tarihe kadar başvuranlar karar beklerken ithalata devam edebildi.
- Şubat 2027
- CBAM sertifikaları merkezi platformdan satışa çıkar; 2026 ithalatı için sertifika bu tarihten sonra alınır.
- 30 Eylül 2027
- 2026 yılı için ilk yıllık CBAM beyanı ve sertifika teslimi. Sonraki yıllarda her 30 Eylül.
Fiyat: sertifika fiyatı AB ETS tahsisat müzayede fiyatına bağlıdır — Komisyon'a göre 2026 için çeyreklik ortalama, 2027'den itibaren haftalık ortalama olarak. Bu sayfada güncel fiyat vermiyoruz; müzayede verisi Avrupa Komisyonu ve EEX yayınlarından izlenir. Ödenmeyen sertifika için Tüzük m.26 gereği ceza uygulanır; tekrarlayan ihlalde yetki iptal edilebilir.
Türkiye ETS'si ve mahsup
CBAM Tüzüğü, menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatının sertifika yükümlülüğünden düşülmesine izin verir. Türkiye'de 7552 sayılı İklim Kanunu 9 Temmuz 2025'te yürürlüğe girdi ve ulusal emisyon ticaret sistemini kurdu; kapsamdaki tesislere sera gazı emisyon izni almaları için üç yıl tanındı. Bu sayfanın son kontrol tarihi itibarıyla Türkiye'de ödenen bir karbon fiyatının CBAM'da nasıl mahsup edileceğine dair uygulama başlamış değildi; kesinleştiğinde bu bölüm güncellenecek.
Ne zaman yanlış gider
Veri yok, varsayılan değer uygulandı
Üretici emisyonunu hesaplamamış; alıcı Komisyon'un varsayılan değeriyle beyan verir. Değer gerçek emisyondan yüksek olduğu için sertifika maliyeti artar ve bir sonraki fiyat görüşmesine "CBAM farkı" olarak gelir.
Sözleşme CBAM'ı hiç anmıyor
DDP satılmış; ithalat beyannamesini veren taraf sertifika maliyetini de üstlenmiş oldu. Fiyat 2025 listesinden kalmış, marj 2027'de eriyecek.
"Küçük müşteri, eşik altında" varsayımı
Eşik gönderi başına değil, ithalatçının yıllık toplamıdır. Yılın ikinci yarısında eşik aşılınca alıcı geriye dönük veri ister.
Doğrulama raporu geç kaldı
Gerçek değer kullanılacak ama akredite doğrulayıcı sıraya konmadı; beyan tarihine yetişmeyince alıcı varsayılan değere döner.
Sık sorulanlar
CBAM vergisini kim öder?
Hukuken AB ithalatçısı: sertifikayı o alır, beyanı o verir. Ticari olarak maliyet, teslim şekline ve sözleşmeye göre fiyata yansır. DDP'de fiilen satıcı, FCA/FOB'da alıcı taşır; ikisinde de pazarlık konusudur.
Forwarder olarak siz ne yaparsınız?
Beyan biz vermeyiz — gümrük müşaviri ve ithalatçının işidir. Bizim işimiz sevkiyat evrakında GTİP, net kütle ve üretim tesisi bilgisinin CBAM beyanıyla tutarlı olmasını sağlamak ve AB tarafındaki acentemizle ithalatçının hangi belgeyi ne zaman istediğini önceden öğrenmektir.
Ürünüm kapsamda mı, nasıl anlarım?
Tüzük Ek I'deki CN kodlarıyla. Türk GTİP'inin ilk 8 hanesi AB CN koduna karşılık gelir; listeyi bu koddan kontrol edin. Sektör adı yanıltır — bazı demir-çelik mamulleri kapsamda değildir, bazı bağlantı elemanları kapsamdadır.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu — CBAM definitive regime 01.01.2026 başlangıç, 50 ton eşiği, yetkili beyan sahibi, sektörler, sertifika fiyat mekanizması (2026 çeyreklik, 2027'den haftalık ortalama) · taxation-customs.ec.europa.eu · erişim 05.09.2026
- DEHSt (Almanya Emisyon Ticareti Otoritesi) — CBAM definitive regime from 2026 31.03.2026 başvuru tarihi, 30.09.2027 ilk beyan, Şubat 2027 sertifika satışı, 50 ton eşiğinin net kütle ve takvim yılı esası, gerçek değer için akredite doğrulama, m.26 cezaları · dehst.de · erişim 05.09.2026
- EY — EU adopts CBAM Omnibus Regulation Tüzük (AB) 2025/2083: kabul 08.10.2025, ABRG 17.10.2025, yürürlük 20.10.2025; €150 muafiyetinin kaldırılıp 50 ton eşiğinin gelmesi · ey.com · erişim 05.09.2026
- Resmî Gazete — 7552 sayılı İklim Kanunu (09.07.2025 / 32951) Ulusal ETS'nin kurulması; emisyon izni için üç yıllık süre · resmigazete.gov.tr · erişim 05.09.2026
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergi veya gümrük müşavirliği tavsiyesi değildir. Bağlayıcı metin Tüzük (AB) 2023/956 ve değişiklikleridir; ulusal yetkili makamların uygulama takvimleri üye ülkeye göre farklılaşabilir. Bu sayfada sertifika fiyatı, emisyon katsayısı veya tutar verilmez.
Değişiklik günlüğü
- Sayfa yayımlandı. Tarihler Avrupa Komisyonu ve DEHSt sayfalarından, Omnibus Tüzüğü künyesi EY uyarısından doğrulandı. Türkiye ETS mahsubu uygulamaya girince güncellenecek.