İthalat vergisi hesaplama: GV, İGV ve KDV sırası Her vergi bir öncekinin üstüne kurulur.

Yazan Efe Kamış · Kurucu Ortak
Yayın
Son güncelleme
Dayanak 4458 s. Gümrük Kanunu m. 15, 24–30, 181 · 3065 s. KDV Kanunu m. 21 · İthalat Rejimi Kararı (CK 3350) · İGV Kararı (CK 3351)
Okuma 12 dk

Türkiye'de ithalat vergisi sırayla hesaplanır: önce gümrük kıymeti bulunur, gümrük vergisi (GV) ve varsa ilave gümrük vergisi (İGV) bu kıymet üzerinden alınır, KDV ise kıymete ithalatta ödenen bütün vergi, resim ve harçlar eklenerek bulunan matrah üzerinden hesaplanır (KDV Kanunu m. 21). Gümrük kıymeti, satış bedeline Türkiye'deki giriş yerine kadar yapılan navlun, sigorta, yükleme ve elleçleme giderleri eklenerek bulunur (Gümrük Kanunu m. 27/1-e). Dövizli tutarlar beyannamenin tescil günündeki TCMB döviz satış kuruyla TL'ye çevrilir. Oranlar GTİP'e ve menşe ülkeye göre değişir; bu sayfa oranı değil, yöntemi verir.

Gümrük kıymeti: vergi neyin üzerinden alınır

İthal eşyasının gümrük kıymeti, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta fiilen ödenen ya da ödenecek fiyattır; bu fiyat 27. ve 28. maddelere göre düzeltilir (Gümrük Kanunu m. 24/1). Pratikte kıymet, faturadaki fiyatın CIF düzeyine getirilmiş hâlidir: FOB ya da EXW alınan malda navlun ve sigorta eklenir, CIF alınan malda bunlar zaten fiyattadır. Teslim şekillerinde masrafın kimde kaldığını teslim şekilleri masraf tablosu gösterir.

Gümrük kıymetine girenler ve girmeyenler (Gümrük Kanunu m. 27 ve 28)
Kıymete eklenir (m. 27/1)Fiyattan ayırt edilebiliyorsa eklenmez (m. 28)
Türkiye'deki giriş limanı ya da yerine kadar navlun, sigorta, yükleme ve elleçleme (e)Giriş yerinden sonraki nakliye ve sigorta (a)
Satın alma komisyonu dışındaki komisyon ve tellaliye; kap ve ambalaj bedeli (a)Satın alma komisyonu (e)
Alıcının bedelsiz ya da düşük bedelle sağladığı malzeme, kalıp, tasarım (b)İthalattan sonraki kurma, montaj, bakım ve teknik yardım (b)
Satış koşulu olan royalti ve lisans ücreti (c)Finansman anlaşmasından doğan faiz (c)
Yeniden satış hasılasından satıcıya dönen pay (d)Türkiye'de ödenecek ithalat vergileri (f)

Madde 27'de sayılanlar dışında fiyata hiçbir ilave yapılamaz (m. 27/3). Navlun makbuzu ya da sigorta poliçesi sunulamıyorsa emsal navlun ve sigorta eklenir; vergi kaybı yoksa ve yükümlü isterse FOB kıymetinin %10'u navlun, %3'ü sigorta olarak eklenebilir (Gümrük Yönetmeliği m. 51/9). Bu bir seçenektir, varsayılan değer değildir.

Kıymet TL olarak beyan edilir. Faturadaki yabancı para, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihteki TCMB döviz satış kuruyla çevrilir (m. 30); serbest dolaşıma giriş için yükümlülük, gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlar (m. 181/1). Fatura tarihindeki kur bu hesapta kullanılmaz.

Hesaplama sırası

Gümrük vergileri, yükümlülüğün başladığı tarihte yürürlükte olan tarifeye göre hesaplanır (m. 15/1). Katmanlar şu sırayla kurulur:

  1. Gümrük kıymeti (TL): satış bedeli ve 27. madde ilaveleri.
  2. Gümrük vergisi: kıymet × İthalat Rejimi Kararı eki listelerde eşyanın GTİP'i ve menşe ülkesinin sütunundaki oran (Karar m. 9/1). Listelerde gösterilen eşyada ayrıca ek mali yükümlülük (metindeki adıyla toplu konut fonu) alınır (m. 9/1, 9/4, 10).
  3. İlave gümrük vergisi (İGV): eşya İGV Kararı eki tablolardaysa, oranı menşe ülkenin sütunundan alınır (CK 3351 m. 2/1). İGV gümrük vergisinden ayrı tahsil edilir, ama gümrük vergisinin usul hükümlerine tabidir (m. 2/4–5).
  4. Dampinge karşı vergi, korunma önlemi: eşya ve menşe bir önlem tebliğinin kapsamındaysa, ayrı bir katman olarak eklenir.
  5. ÖTV: yalnız ÖTV Kanunu eki listelerdeki mallarda. (II), (III) sayılı listenin (A) cetveli ve (IV) sayılı listedeki mallarda matrah, KDV matrahını oluşturan unsurlardır, hesaplanacak ÖTV hariç (ÖTV Kanunu m. 11/3); (I) sayılı listede vergi birim başına maktudur (m. 11/1).
  6. Damga vergisi: gümrük idarelerine verilen beyanname başına maktu; 2026 tutarı 1.605,80 TL (488 s. Kanun (1) sayılı tablo IV-2-c).
  7. KDV: matrah = gümrük kıymeti + ithalatta ödenen her türlü vergi, resim, harç ve pay + tescil tarihine kadar yapılan ve vergilendirilmemiş diğer giderler, fiyat ve kur farkları (KDV Kanunu m. 21). Oran, eşyanın cinsine göre Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir (m. 28).

KDV bu yüzden sondadır: gümrük vergisi, İGV, ÖTV ve damga vergisi de KDV'nin matrahına girer. Gelir İdaresi, gümrük antreposunda tescile kadar ödenen ve KDV hesaplanmayan ardiye ücretini de bu kapsamda sayar (KDV Genel Uygulama Tebliği III/A-2). Antrepo süreleri antrepo sayfasında.

Örnek hesap

Aşağıdaki rakamlar hesabın sırasını göstermek için seçilmiş yuvarlak örnek değerlerdir. Oranlar hiçbir ürünün güncel oranı değildir; kendi eşyanızın oranı için bir sonraki bölüme bakın.

Örnek: FOB alınmış bir parti, tescil günü TL karşılıklarıyla (örnek oranlar)
KalemNasılTutar (TL)
Faturadaki mal bedeli (FOB)Fatura900.000
Giriş limanına kadar navlunNavlun faturası80.000
SigortaPoliçe5.000
Giriş yerine kadar yükleme ve elleçlemeFatura15.000
Gümrük kıymetiToplam1.000.000
Gümrük vergisi (örnek %10)1.000.000 × %10100.000
İGV (örnek %5)1.000.000 × %550.000
KDV matrahı1.000.000 + 100.000 + 50.0001.150.000
KDV (örnek %20)1.150.000 × %20230.000
Ödenecek vergi toplamı100.000 + 50.000 + 230.000380.000

Sadelik için damga vergisi ve varsa diğer harçlar dışarıda bırakıldı; gerçek beyannamede bunlar da KDV matrahına girer. Gelir İdaresi'nin tebliğdeki resmî örneği aynı sırayı izler: 10.000.000 TL kıymet, %10 gümrük vergisi 1.000.000 TL, %15 İGV 1.500.000 TL, KDV matrahı 12.500.000 TL (KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-2.6).

Gerçek oran nereden bulunur

  1. GTİP'i kesinleştirin. Oranın tamamı 12 haneli GTİP'e bağlıdır; yanlış kod yanlış vergi demektir. Riskleri ve Bağlayıcı Tarife Bilgisi: GTİP kodu yanlış olursa.
  2. Gümrük vergisi oranı: İthalat Rejimi Kararı eki listelerde (I–VII) GTİP'in satırı. II sayılı listede ülke grupları için ayrı sütunlar var; tercihli bir sütuna girmeyen ülkeler «D.Ü.» (Diğer Ülkeler) sütunundadır. Eşya hem II hem V ya da VI sayılı listedeyse düşük olan oran uygulanır (m. 9/1, 9/3).
  3. İGV oranı: İGV Kararı eki tablolarda aynı GTİP (Ek-1, Ek-2, Ek-3).
  4. Önlem tebliğleri: ürün ve menşe için yürürlükteki dampinge karşı vergi, korunma önlemi ve gözetim tebliğleri.
  5. Arama aracı: Ticaret Bakanlığı'nın Tarife Arama Motoru (TARA), GTİP ya da ürün adıyla arama yapar.

Listeler her yıl yenilenir ve yıl içinde değişir: 2026 listeleri 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete'de CK 10790 ve CK 10791 ile yayımlandı, İGV Kararı 11.07.2026'da yeniden değişti. Yıl içindeki değişikliklerin özeti 2026 gümrük değişiklikleri sayfasında. Teklif hesabını tescil günündeki tarifeye göre yenileyin.

Menşe, A.TR ve EUR.1 vergiyi nasıl değiştirir

Gümrük tarifesi, Türkiye'nin taraf olduğu tercihli anlaşmalardaki ve tek taraflı tercihli uygulamalardaki oranları da kapsar; koşulları taşıyan eşyada beyan sahibi tercihli oranın uygulanmasını isteyebilir. Koşullar sağlanmışsa bu talep, gümrük işlemleri tamamlandıktan ya da eşya teslim edildikten sonra da yapılabilir (Gümrük Kanunu m. 15/3–4). Tercihli menşe kuralları anlaşmalarla belirlenir (m. 22).

İGV'de A.TR tek başına yetmez. A.TR dolaşım belgesiyle ithal edilen, ama AB ve Türk menşeli olmayan eşyadan İGV, tablodaki «Diğer Ülkeler» oranıyla alınır. Türkiye'nin serbest ticaret anlaşmalarındaki çapraz menşe kümülasyonuna dahil ülkelerin menşeli eşyasında, tercihli menşe belgelenirse İGV alınmaz (CK 3351 m. 2/2). Menşein doğru beyanından ithalatçı sorumludur (m. 2/7). A.TR ile EUR.1'in farkı: A.TR mi EUR.1 mi.

İGV'nin uygulanmadığı hâller de Kararda yazılı: tarife kontenjanı kapsamında sıfır ya da indirimli gümrük vergisiyle yapılan ithalat (m. 4/5) ve 11.07.2026'dan beri gümrük vergisi muafiyetinden yararlanılarak yapılan her ithalat (m. 4/6). Gümrük vergisi ile İGV'nin toplam oranı, 474 sayılı Kanundaki hadlerin %50 artırılmış düzeyini aşamaz (m. 2/3).

Ayrı katmanlar: damping, korunma ve gözetim

Dampinge karşı vergi, 3577 sayılı Kanun çerçevesinde Ticaret Bakanlığı tebliğiyle konur. Önlem belirli bir GTİP ve menşe ülke için, kimi zaman üretici firmaya göre ayrı tutarla uygulanır; tutar kilogram başına ABD doları gibi birim üzerinden de belirlenebilir (örnek: Tebliğ No. 2025/45 m. 6'da anılan yürürlükteki önlem). Önlem menşe ülkeye bağlıdır: belirleyici olan eşyanın sevk edildiği ülke değil, menşeidir.

Gözetim uygulanan eşyada beyan edilen kıymet tebliğdeki birim kıymetin altındaysa fark kıymete eklenir ve vergiler bu kıymet üzerinden alınır. Gelir İdaresi'nin örneğinde CIF bedeli 4.000.000 TL olan eşya 10.000.000 TL gözetim kıymeti üzerinden vergilendirilir.

Bu üç uygulamanın maliyete bir etkisi daha var: gözetim nedeniyle belgelenemeyen tutarlar, korunma önlemi olarak alınan vergiler, dampinge karşı ve telafi edici vergiler ile bunlar yüzünden KDV matrahına giren tutarlar için ödenen KDV indirilemez (CK 7846; KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-2.6). Bu KDV, ithalatçı için gerçek maliyettir.

Kargoyla gelen gönderiler

Posta ve hızlı kargoyla gelen küçük gönderilerin kuralları 2009/15481 sayılı Kararda. 7 Ocak 2026 tarihli değişiklikten beri (CK 10813) tek ve maktu vergi gerçek kişilere şu gönderide uygulanıyor: sağlık kuruluşu raporu ya da doktor reçetesine dayanan, ticari miktar ve mahiyette olmayan, 1.500 avroya kadar ilaç ve takviye edici gıda. Oran AB ülkelerinden doğrudan gelirse %30, diğer ülkelerden gelirse %60; ÖTV Kanunu (IV) sayılı listedeki eşyada bunlara %20 eklenir (m. 62/1). Kişisel kullanıma mahsus kitap ve basılı yayında oran %0'dır (m. 62/2). Tüzel kişiye gelen, ticari mahiyette olmayan ve 22 avroyu geçmeyen eşyada aynı oranlar uygulanır (m. 62/3). Brüt ağırlık 30 kilogramı geçemez (m. 62/5).

Gerçek kişiye gelen, ticari miktar ve mahiyette olmayan ve değeri 1.500 avroyu aşmayan diğer eşya normal usulde beyan edilir; bu işlemlerde posta idaresi ya da hızlı kargo şirketi dolaylı temsilci olabilir. Bu bentteki 30 avro alt sınırı aynı değişiklikle kaldırıldı (m. 126/1-b). Teslim yerine kadar alınan posta ve kargo ücretleri kıymete dahildir (Gümrük Yönetmeliği m. 51/4).

Ticari miktardaki bir parti, örneğin Çin'den gelen stok malı, bu kapsamın dışındadır: normal usulde beyan edilir ve vergiler bu sayfadaki sırayla hesaplanır. Müşavirlik ücretinin nasıl belirlendiği: gümrük müşavirliği ücret tarifesi.

Ne zaman yanlış gider

FOB alımda navlun kıymete eklenmiyor

Vergi fatura bedeli üzerinden hesaplanmış görünür, ama giriş yerine kadar navlun ve sigorta kıymete girer (m. 27/1-e). Eksik kıymet, eksik vergi ve sonradan fark demektir. Teslim şeklinin masrafı nasıl böldüğü: Incoterms 2020.

Maliyet fatura günündeki kurla hesaplanıyor

Çevirme kuru tescil günündeki TCMB döviz satış kurudur (m. 30, m. 181/1). Mal yoldayken kur değişirse TL vergi de değişir.

A.TR ile gelen Çin menşeli eşyada İGV unutuluyor

Eşya AB'den ve A.TR ile gelse bile menşei AB ya da Türkiye değilse İGV «Diğer Ülkeler» oranından alınır (CK 3351 m. 2/2).

Gözetim ya da damping maliyete katılmıyor

Gözetim kıymeti ya da dampinge karşı vergi toplam vergiyi yükseltir; bunların KDV'si de indirilemez. Teklif fatura kıymetiyle hazırlanırsa gerçek maliyet gümrükte ortaya çıkar.

Sık sorulanlar

Gümrük vergisi nasıl hesaplanır?

Gümrük kıymeti (satış bedeli + giriş yerine kadar navlun, sigorta, yükleme ve elleçleme) TL'ye çevrilir ve İthalat Rejimi Kararı eki listelerde GTİP'in ve menşe ülkenin oranıyla çarpılır. Varsa İGV de aynı kıymet üzerinden ayrıca hesaplanır.

İlave gümrük vergisi nedir?

İthalat Rejimi Kararı eki II ve III sayılı listelerde yer alan ve İGV Kararı eki tablolarda GTİP'i belirtilen eşyada, gümrük vergisine ek olarak alınan vergidir (CK 3351 m. 1). Oranı menşe ülkeye göre değişir; ayrı tahsil edilir ve KDV matrahına girer.

KDV matrahına gümrük vergisi girer mi?

Evet. İthalatta KDV matrahı, gümrük kıymetine ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve pay eklenerek bulunur (KDV Kanunu m. 21/b). Gümrük vergisi, İGV, ÖTV ve damga vergisi bu kapsamdadır.

Çin'den gelen kargoda gümrük vergisi ne olur?

Ticari partide vergi bu sayfadaki sırayla hesaplanır; Çin menşeli eşya İGV tablosundaysa İGV de alınır ve ürün için bir damping önlemi varsa ayrıca eklenir. Kişisel kullanım için gelen küçük gönderide 2009/15481 sayılı Kararın posta ve kargo hükümleri uygulanır; ayrıntı yukarıda.

Navlun faturası yoksa kıymet nasıl bulunur?

Emsal navlun ve sigorta gideri eklenir. Vergi kaybı yoksa ve yükümlü dilekçeyle isterse FOB kıymetinin %10'u navlun, %3'ü sigorta olarak eklenebilir (Gümrük Yönetmeliği m. 51/9).

Kaynaklar

  1. 4458 sayılı Gümrük Kanunu m. 15/1, 15/3–4 (tarife ve tercihli oran talebi), m. 22 (tercihli menşe), m. 24 (satış bedeli), m. 27–28 (ilaveler ve dahil edilmeyenler), m. 30 (TCMB döviz satış kuru), m. 181/1 (yükümlülüğün tescille başlaması) · mevzuat.gov.tr · erişim 30.09.2026
  2. Gümrük Yönetmeliği m. 51/4 (posta ve kargo ücretleri), m. 51/9 (emsal navlun; FOB'un %10'u ve %3'ü) · mevzuat.gov.tr · erişim 30.09.2026
  3. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu m. 1/2 (ithalat KDV'ye tabi), m. 10/ı (vergiyi doğuran olay), m. 21 (ithalatta matrah), m. 28 (oran) · mevzuat.gov.tr · erişim 30.09.2026
  4. KDV Genel Uygulama Tebliği III/A-2 (ithalatta matrah, antrepo ardiyesi), III/C-2.6 (CK 7846: gözetim, korunma ve damping kaynaklı KDV'nin indirilemeyişi; resmî sayısal örnek) · mevzuat.gov.tr · erişim 30.09.2026
  5. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu m. 11/1 (I sayılı listede maktu vergi), m. 11/3 (ithalatta ÖTV matrahı) · mevzuat.gov.tr · erişim 30.09.2026
  6. İthalat Rejimi Kararı (CK 3350), RG 31.12.2020 / 31351 (3. mükerrer) m. 9 (gümrük vergisi listeleri, D.Ü. ve GTS sütunları), m. 10 (ek mali yükümlülük); ekleri 2026 için CK 10790 ile yenilendi · mevzuat.gov.tr (PDF) · erişim 30.09.2026
  7. İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar (CK 3351) m. 1, m. 2/1–7 (tablolar, A.TR ve «Diğer Ülkeler» oranı, çapraz kümülasyon, üst sınır), m. 4/5–6 (kontenjan ve muafiyette İGV yok; CK 11508, RG 11.07.2026 / 33307) · mevzuat.gov.tr (PDF) · erişim 30.09.2026
  8. Resmî Gazete 31.12.2025 / 33124 (3. mükerrer) CK 10790 (İthalat Rejimi Kararı ekleri) ve CK 10791 (İGV Kararında değişiklik) · resmigazete.gov.tr · erişim 30.09.2026
  9. Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 71), RG 31.12.2025 / 33124 (5. mükerrer) (1) sayılı tablo IV-2-c: gümrük idarelerine verilen beyannameler 1.605,80 TL, 01.01.2026'dan itibaren · resmigazete.gov.tr (PDF) · erişim 30.09.2026
  10. 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar (2009/15481) m. 62 (posta ve hızlı kargoda tek ve maktu vergi), m. 126/1-b (normal usulde beyan, dolaylı temsil); CK 10813, RG 07.01.2026 / 33130 değişikliğiyle güncel metin · mevzuat.gov.tr (PDF) · erişim 30.09.2026
  11. İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2025/45), RG 31.12.2025 / 33124 Önlemin menşe, firma ve kilogram başına tutar olarak kurulmasına örnek (m. 6); dayanak 3577 sayılı Kanun (m. 2) · resmigazete.gov.tr · erişim 30.09.2026
  12. T.C. Ticaret Bakanlığı — Tarife Arama Motoru (TARA) GTİP ya da ürün adıyla tarife araması · uygulama.gtb.gov.tr · erişim 30.09.2026

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki ya da mali tavsiye değildir. Kanun, yönetmelik, karar ve tebliğ metinleri doğrudan okunmuş ve madde numaraları verilmiştir. Örnek hesaptaki oranlar yalnız yöntemi göstermek için seçilmiştir; hiçbir ürünün güncel oranı değildir. Gümrük vergisi, İGV ve önlem oranları GTİP'e ve menşee göre değişir ve yıl içinde güncellenir; kendi eşyanızın vergisini tescil günündeki listelerle ve gümrük müşavirinizle teyit edin.

Değişiklik günlüğü

  1. Sayfa yayımlandı. Kanun, yönetmelik ve tebliğler mevzuat.gov.tr'deki güncel metinlerden, kararlar ve tutarlar Resmî Gazete'den doğrudan okunarak yazıldı.